BLOG
Fimozis, sünnet derisinin (prepüs) penis başının (glans) üzerinden rahatça geriye çekilememesi durumudur. Ailelerin büyük kısmı “sünnet derisi açılmıyor” şikâyetiyle başvurur ve akla hemen sünnet gelse de her fimozis “hemen ameliyat” anlamına gelmez. Çünkü özellikle bebeklik ve küçük çocukluk döneminde sünnet derisinin penis başına yapışık olması çoğu zaman normal bir gelişim sürecidir. Bu yazıda fimozisin ne olduğunu, hangi durumların normal sayıldığını, hangi belirtilerde muayene gerektiğini, evde dikkat edilmesi gerekenleri ve güncel tedavi seçeneklerini kolay anlaşılır bir dille anlatıyoruz.
Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Çocuğunuza özel tanı ve tedavi planı için muayene gerekir. Değerlendirme ve randevu için iletişim sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Fimozis; sünnet derisi ucunun dar olması nedeniyle derinin geriye çekilememesi olarak tanımlanır. Burada kritik ayrım şudur:
İlgini çekebilir: Sünnet hakkında kapsamlı bilgi için “Sünnet Nedir?” yazılarımıza da göz atabilirsiniz.
Evet. Yenidoğan ve erken çocukluk döneminde sünnet derisinin penis başına yapışık olması çok yaygındır. Zamanla büyüme, doğal ereksiyonlar ve cildin esnemesi ile sünnet derisi giderek daha rahat hareket eder. Bu nedenle “hemen açılmıyor” diye aceleci davranmak çoğu zaman gerekli değildir.
Sünnet derisini zorla geriye çekmeye çalışmak küçük yırtıklara neden olabilir. Bu yırtıklar iyileşirken iz dokusu (skar) oluşturabilir ve zamanla gerçek (patolojik) fimozisi tetikleyebilir. Bu yüzden ebeveynlerin evde “zorlayarak açma” girişimlerinden kaçınması gerekir.
İlgili okuma: Sünnet derisiyle ilgili acil durum olan parafimozis için parafimozis içeriklerimize göz atabilirsiniz.
Fimozis tek başına “deri geriye gitmiyor” şeklinde fark edilebilir. Ancak tedavi gerektirip gerektirmediğini belirleyen şey eşlik eden belirtilerdir. Aşağıdaki durumlarda çocuk ürolojisi/çocuk cerrahisi değerlendirmesi önemlidir:
Bazı çocuklarda işeme sırasında sünnet derisi “balon” gibi şişebilir. Bu durum tek başına paniğe neden olmayabilir; ancak sık enfeksiyon, ağrı veya işemede belirgin zorlanma ile birlikteyse değerlendirme gerekir.
Fimoziste sünnet derisi geriye çekilemez. Parafimozis ise sünnet derisinin geriye itildikten sonra tekrar öne getirilememesi ve penis başını sıkıştırmasıdır. Parafimozis acil bir durumdur; gecikmeden değerlendirilmelidir.
Penis başı ve sünnet derisinin iltihaplanmasıdır. Ilık oturma banyoları ve hekim önerisiyle lokal tedavilerle düzelebilir. Ancak tekrarlayan olgularda altta yatan fimozis/darlık araştırılır.
Bazı çocuklarda sünnet derisi ucunda sert, beyazımsı bir halka ve çatlamaya eğilim görülür. Bu tablo “skarlı fimozis” ile uyumlu olabilir ve muayene ile değerlendirilmelidir. Bu grupta takip ve tedavi yaklaşımı daha farklı planlanabilir.
Fimozis şüphesi olan çocuklarda amaç, bölgeyi tahriş etmeden temiz tutmaktır. Dikkat edilmesi gerekenler:
İlgili sayfa: Ameliyathane koşulları ve aynı gün taburculuk planı hakkında günübirlik tedavi sayfamıza göz atabilirsiniz.
Fimozis tedavisi “tek tip” değildir. Muayenede fimozisin fizyolojik mi patolojik mi olduğuna, şikâyet olup olmadığına ve enfeksiyon öyküsüne göre yol haritası çizilir.
Şikâyet yoksa, sünnet derisi yumuşaksa ve çocukta enfeksiyon/işeme sorunu yoksa çoğu zaman sadece takip edilir. Aileye “zorlamama” ve hijyen önerileri verilir.
Şikâyetli fimoziste veya gerilemeyen durumlarda hekim kontrolünde topikal kortikosteroid krem/merhem tedavisi sık kullanılan ve başarılı bir seçenektir. Genellikle dar halkanın olduğu bölgeye belirli süre uygulanır ve nazik esnetme ile birlikte planlanabilir. Tedavinin süresi, kullanılacak ilaç ve uygulama sıklığı çocuğa göre düzenlenir.
Topikal tedavilere yanıt alınamayan, skarlı (patolojik) fimozis düşünülen, tekrarlayan ağır enfeksiyonlar yaşayan veya ek sorunları olan çocuklarda cerrahi seçenekler gündeme gelebilir. Bazı olgularda sünnet dışında, sünnet derisini koruyan cerrahi teknikler de tartışılabilir. Hangi yöntemin uygun olduğu muayene ile belirlenir.
Sünnet planlanacaksa: Çocukta hipospadias veya benzeri penis anomalisi şüphesi varsa sünnet derisi onarımda gerekebileceği için sünnet kararı mutlaka uzman değerlendirmesi sonrası verilmelidir. Hipospadias hakkında bilgi için web sitemizdeki ilgili içeriklere göz atabilirsiniz.
Fizyolojik fimozis özellikle küçük yaşlarda daha sık görülür ve çoğunlukla zamanla gevşer. Ancak aşağıdaki durumlarda yaş ilerledikçe değerlendirme önem kazanır:
Özetle: “Yaş küçük, normaldir” ya da “yaş büyüdü, artık geç” gibi kesin yargılar yerine, belirtilere göre muayene ile karar vermek en doğrusudur.
Aşağıdaki durumlar acil değerlendirme gerektirir:
Hayır. Şikâyet yoksa ve sünnet derisi yumuşaksa çoğu çocukta takip yeterli olabilir. Şikâyetli veya patolojik fimoziste hekim kontrolünde krem tedavileri denenebilir. Cerrahi karar muayeneye göre verilir.
Hayır. Zorla geri çekme yırtık ve iz dokusu yaparak fimozisi kötüleştirebilir. Sünnet derisi “kendi zamanı” içinde gevşeyebilir; sorun varsa muayene önerilir.
Bazı çocuklarda tekrarlayan iltihap/enfeksiyonlarla birlikte görülebilir. Ancak her fimozis enfeksiyon anlamına gelmez. Enfeksiyon öyküsü varsa değerlendirme daha ayrıntılı yapılır.
Sünnet derisinin yapısı (yumuşak mı, skarlı mı), dar halkanın görünümü, enfeksiyon bulguları, işeme ile ilgili şikâyetler ve çocuğun genel muayenesi değerlendirilir. Gerekirse tedavi seçenekleri planlanır.
Fimozis ailelerde sık endişe yaratan bir konudur; ancak küçük yaşlarda sünnet derisinin geriye çekilememesi çoğu zaman normal bir durumdur. Önemli olan; zorla müdahaleden kaçınmak, şikâyet ve uyarı işaretlerini bilmek ve gerekli durumlarda uzman muayenesi ile kişiye özel bir plan oluşturmaktır.
Fimozis değerlendirmesi ve size uygun tedavi planı için iletişim sayfamızdan randevu oluşturabilirsiniz. Ayrıca sünnetle ilgili genel bilgi için blog içeriklerimize göz atabilirsiniz.
