İzmir Çocuk Ürolojisi
KLİNİK MERKEZİ
Tüm tedavi ve ameliyat süreçlerimizin yürütüldüğü ortak klinik platformumuz.
Ureteropelvik Bileşke (UP) Darlığı Nedir? Belirtileri, Tanı ve Tedavi Yöntemleri
Ureteropelvik bileşke (UP) darlığı, böbrek ile üreter arasındaki geçiş bölgesinin daralması sonucunda idrarın böbrekten aşağıya yeterince akamaması durumudur.
Bu durum uzun vadede böbrekte şişmeye (hidronefroz), ağrıya ve böbrek fonksiyon kaybına yol açabilir. Hem çocuklarda hem yetişkinlerde görülen bu problem, doğru tanı ve modern cerrahi yöntemlerle tamamen tedavi edilebilir.
UP darlığı, böbrek çıkışındaki geçiş bölgesinin normalden daha dar olması nedeniyle idrar akımının engellenmesiyle ortaya çıkar. Bu daralma çocuğun anne karnındaki gelişimi sırasında oluşabileceği gibi, yetişkinlerde sonradan da ortaya çıkabilir.
Üreteropelvik bileşke bölgesindeki kas dokusunun gelişim yetersizliği, yapısal bozukluklar veya çevre dokuların baskısı nedeniyle darlık meydana gelir. Yetişkinlerde ise taş, enfeksiyon, travma veya geçirilmiş ameliyatlar bu darlığı tetikleyebilir.
UPJ darlığı, İngilizcede “ureteropelvic junction obstruction” teriminin kısaltmasıdır. UP darlığı ile aynı durumu ifade eder. Her iki terim de böbrekle idrar kanalının birleştiği bölgedeki tıkanıklığı tanımlar.
UP darlığı erken dönemde belirti vermeyebilir. Ancak idrar akışı ciddi şekilde bozulunca çeşitli şikayetler ortaya çıkar.
Bazı hastalarda belirti oluşmaz ve darlık, başka bir nedenle yapılan ultrason sırasında tesadüfen fark edilir. Bu nedenle böbreğinde hafif şişlik saptanan kişilerin detaylı değerlendirilmesi önemlidir.
Tanı koymak için modern görüntüleme yöntemleri birlikte değerlendirilir.
Hidronefroz 1’den 4’e kadar derecelendirilir. Derece ne kadar yüksekse böbrek baskısı o kadar fazladır.
“Sadece ultrason yeterlidir.”
Gerçek: Ultrason ilk adımdır; ancak tıkanıklığın gerçek olup olmadığını anlamak için mutlaka sintigrafi gerekir.
Tedavi, darlığın derecesi, böbreğin fonksiyon durumu ve hastanın şikayetlerine göre belirlenir.
Hafif darlıklar takip edilebilir. Ancak klinik olarak anlamlı tıkanıklık varsa kalıcı çözüm cerrahidir.
Günümüzde altın standart tedavi yöntemidir. Küçük kesilerle yapılan bu ameliyatla dar olan bölge çıkarılır ve sağlıklı dokular yeniden birleştirilir.
Çok küçük bebeklerde veya anatomik olarak karmaşık vakalarda tercih edilebilir; ancak modern tekniklerle artık çok daha az uygulanmaktadır.
UP darlığı ameliyatı (piyeloplasti), böbrek çıkım darlığına neden olan tıkalı kanal bölümünün çıkarılması ve idrar kanalının böbrek havuzcuğuna yeniden birleştirilmesiyle yapılır.
Çocuklarda ve bebeklerde böbrek fonksiyonlarını korumayı hedefleyen bu cerrahi işlem; açık piyeloplasti, laparoskopik veya robotik yöntemlerle gerçekleştirilir.
Operasyon sırasında idrar akışını güvenceye almak ve doku iyileşmesini hızlandırmak amacıyla geçici bir DJ stent yerleştirilebilir.
Genellikle 1–2 saat sürer. Cerrah dar bölgeyi çıkarır ve üreter ile böbrek pelvisini yeniden şekillendirerek geniş bir geçiş oluşturur.
Ameliyat sonrası idrar akımının sorunsuz olması için geçici bir DJ stent yerleştirilir. Bu stent 4–6 hafta sonra çıkarılır.
Hidronefroz ve UP darlığı ameliyatı (piyeloplasti) sonrasında iyileşme süreci, hastanın durumuna göre genellikle 1-2 günlük hastane yatışıyla başlar.
Operasyon esnasında yerleştirilen DJ stent birkaç hafta içinde çıkarılır ve çocuğun günlük aktivitelerine dönmesi sağlanır.
Ameliyat sonrası dönemde böbrek çıkım darlığının tamamen düzeldiğini ve idrar akışını doğrulamak adına düzenli ultrasonografi takipleri yapılır.
Hafif ağrı normaldir ve birkaç gün içinde azalır. Şiddetli, artan veya ateşle birlikte olan ağrılar doktora bildirilmeli.
Böbrek şişliği hemen kaybolmaz; genellikle 3–6 ay içinde belirgin düzelme görülür.
Uzun süre tedavi edilmeyen UP darlığı böbreğin işlevini kalıcı olarak kaybetmesine yol açabilir.
Tıkanıklık idrar akışını bozduğu için enfeksiyon ve böbrek taşı riski artar.
Hafif vakalarda takip mümkündür. Cerrahi karar sintigrafi ve şikayetlere göre verilir.
Böğür ağrısı, bulantı ve ultrason bulguları erken uyarı işaretleridir.
Ureteropelvik bileşke darlığı erken teşhis edildiğinde tamamen tedavi edilebilir bir durumdur. Modern laparoskopik ve robotik cerrahi yöntemleri sayesinde hastalar kısa sürede iyileşmekte, böbrek fonksiyonları korunmaktadır.
Eğer böbrekte şişlik, ağrı veya enfeksiyon şikayetleri yaşıyorsanız mutlaka bir üroloji uzmanına başvurmanız önerilir.
Tüm tedavi ve ameliyat süreçlerimizin yürütüldüğü ortak klinik platformumuz.
Çocuk ve yetişkin ürolojisinde çift uzmanlık ile kapsamlı tedavi yaklaşımı.