BLOG
Parafimozis, sünnet derisinin (prepüs) geriye itildikten sonra tekrar öne getirilememesi ve penis başını (glans) bir “halka” gibi sıkıştırması durumudur. Bu sıkışma, kısa süre içinde şişlik (ödem) oluşturabilir; şişlik arttıkça deri daha da geri dönemeyebilir ve dolaşım bozulabilir. Bu nedenle parafimozis acil değerlendirme gerektiren bir tablodur. Aileler genellikle “sünnet derisi geride kaldı, şişti ve geri gelmiyor” şeklinde fark eder. Bu yazıda parafimozisin ne olduğunu, nasıl anlaşılacağını, neden oluştuğunu ve neden gecikmeden müdahale edilmesi gerektiğini herkesin kolay anlayacağı şekilde anlatıyoruz.
Önemli: Parafimozis şüphesi varsa beklemeyin; aynı gün acil değerlendirme gerekir. Bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi muayene ile konur.
Parafimozis; sünnet derisinin penis başının arkasında “sıkı halka” oluşturacak şekilde geride kalmasıdır. Normalde sünnet derisi geriye çekildikten sonra tekrar öne getirilebilir. Parafimoziste ise deri öne dönemediği için penis başı ve özellikle halka bölgesinde hızlı şişme başlar. Şişlik arttıkça sıkışma daha da artar. Bu kısır döngü dolaşımı bozabileceği için parafimozis “acil” kabul edilir.
İki durum birbirine karışabilir. Özellikle fimozisi olan bir çocukta sünnet derisi zorla geriye itildiğinde parafimozis gelişme riski artar. Fimozis hakkında bilgi için Fimozis Nedir? sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Parafimoziste sıkışan halka, penis başına giden kan akımını ve geri dönüşünü olumsuz etkileyebilir. Önce venöz dönüş (kanın geri akışı) bozulur ve şişlik artar. Şişlik arttıkça sıkışma daha da güçlenir. Tedavi gecikirse dolaşım bozulması belirginleşebilir ve dokuda hasar riski doğabilir. Bu nedenle “biraz bekleyelim, kendiliğinden iner” yaklaşımı doğru değildir.
Parafimozis genellikle gözle kolay fark edilir. En sık belirtiler:
Bazen işeme sırasında zorlanma eşlik edebilir. Şişlik ve ağrı artıyorsa, renk değişikliği belirginleşiyorsa gecikmeden değerlendirme gerekir.
Parafimozis genellikle “sünnet derisinin geriye çekilip öne geri getirilmemesi” ile ortaya çıkar. Sık görülen nedenler:
Bebeklikte veya çocuklukta sünnet derisini “açmak için” zorla geriye itmek, parafimozise yol açabilir. Bu durum özellikle fimozisi olan çocuklarda daha kolay gelişir.
Bazen sağlık kontrolü, sondalama gibi işlemler sonrası sünnet derisi geriye çekilmiş kalabilir. İşlem sonrası derinin yeniden öne getirilmesi önemlidir.
Balanit/balanopostit gibi iltihaplarda bölgede şişlik artabilir. Şişlik, sünnet derisinin geri dönmesini zorlaştırabilir. Bu konuda daha fazla bilgi için Postit / Balanit sayfamıza göz atabilirsiniz.
Çocuklarda nadir; erişkinlerde daha çok olmak üzere travma veya bölgeye uygulanan baskılar da şişliği artırarak parafimozisi kolaylaştırabilir.
Parafimozis şüphesi varsa en doğru yaklaşım aynı gün tıbbi değerlendirmedir. Evde yapılabilecekler sınırlıdır; yanlış müdahale tabloyu ağırlaştırabilir.
Çocuğunuzu sakinleştirin ve en kısa sürede sağlık kuruluşuna başvurun. Parafimoziste amaç, şişliği azaltıp sünnet derisini tekrar öne getirebilmektir. Bu işlem hekim tarafından uygun yöntemlerle yapılmalıdır.
Tedavi; tabloyun şiddetine, şişliğe ve çocuğun yaşına göre değişir. Genel hedef, sıkışmayı çözmek ve dolaşımı normale döndürmektir.
Birçok olguda ilk adım, ödemi azaltıp sünnet derisini nazikçe öne getirmeyi denemektir. Bu sırada ağrı kontrolü sağlanır. Şişlik azaldıkça deri daha kolay yerine dönebilir.
Manuel yöntemlerle düzelmeyen olgularda sıkışmayı çözmek için daha ileri yöntemler gerekebilir. Amaç yine aynı: dolaşımı bozabilecek halkayı ortadan kaldırmak.
Parafimozis düzeldikten sonra, altta yatan fimozis veya tekrarlayan enfeksiyon varsa tekrar etmemesi için uzun dönem plan yapılır. Bazı çocuklarda takip yeterli olabilirken, bazılarında fimozis tedavisi veya cerrahi seçenekler konuşulabilir. Sünnet kararı her çocuk için aynı değildir; değerlendirme ile kişiselleştirilir. Sünnet hakkında genel bilgi için blog sayfamızdaki ilgili içeriklere bakabilirsiniz.
Parafimozis, altta yatan bir darlık (fimozis), yanlış manipülasyon alışkanlığı veya tekrarlayan enfeksiyonlar varsa tekrar edebilir. Bu nedenle “düzeldi, bitti” demek yerine, neden geliştiğini anlamak ve tekrarını önleyecek önlemleri almak önemlidir.
Parafimozis her yaşta görülebilir. Çocuklarda en sık; ailelerin “temizlik için açma” girişimleri, fimozis varlığı veya enfeksiyon dönemleri sonrası ortaya çıkar. Erişkinlerde ise cinsel aktivite, travma veya girişimler sonrası görülebilir. Yaş ne olursa olsun, temel mesaj değişmez: parafimozis acildir.
Bazen şişlik azsa sorun küçük gibi görünebilir; ancak risk “kısa sürede artabilmesi”dir. Bu nedenle parafimozis şüphesinde kendiliğinden geçmesini beklemek doğru değildir; aynı gün değerlendirme gerekir.
Erken müdahale ile çoğu olguda hızlı ve sorunsuz düzelme sağlanabilir. Ancak gecikirse dolaşım bozulabilir ve doku hasarı riski artar. Bu yüzden “tehlike” gecikmeyle artar.
Her çocukta şart değildir. Altta yatan fimozis, tekrarlayan enfeksiyon, tekrar parafimozis riski gibi faktörler değerlendirilerek karar verilir. En doğru plan muayene ile yapılır.
Bebeklikte ve erken çocuklukta genellikle geriye çekmeye çalışmak gerekmez. Zamanla kendiliğinden gevşeyebilir. Temizlik, dıştan yıkama şeklinde yapılabilir. Deri rahatça geriye gelmeye başladığında ise sadece zorlamadan, nazikçe temizlik yapılıp tekrar öne getirilmelidir.
Parafimozis, sünnet derisinin geride kalıp penis başını sıkıştırdığı ve şişliğin hızla artabildiği acil bir durumdur. En önemli iki kural: (1) sünnet derisini zorla geriye çekmemek, (2) parafimozis şüphesinde gecikmeden değerlendirme almak. Erken müdahale ile çoğu olguda hızlı düzelme sağlanır ve uzun dönem plan altta yatan nedene göre kişiselleştirilir.
Parafimozis şüphesi veya sünnet derisi ile ilgili sorunlar için değerlendirme ve randevu bilgisi almak isterseniz iletişim sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
