BLOG
Çocuk kasık fıtığı (inguinal herni), özellikle bebeklik döneminde görülebilen ve tanı konduğunda tedavisi daima ameliyat olan bir durumdur. Ameliyat geciktirilirse fıtık boğulabilir; bu da bağırsak tıkanıklığı/düğümlenmesi gibi ağır komplikasyonlara yol açarak acil ameliyat gerektirebilir. Bu yazıda; kasık fıtığının nasıl oluştuğunu, hidrosel ile farkını, belirtileri, acil uyarı işaretlerini ve ameliyat sonrası süreci anlaşılır şekilde anlatıyoruz.
Hızlı aksiyon: Bebeğinizin kasığında ya da torbasında şişlik fark ettiyseniz acil bir durumdan şüpheleniyorsanız iletişim sayfası üzerinden hızlıca bize ulaşabilirsiniz.
Erkek bebeklerde testisler anne karnında böbrek seviyesinden aşağıya doğru inerken, karın zarının bir uzantısını da “boru” gibi aşağı doğru sürükler. Bu boru şeklindeki yapıya processus vaginalis denir. Normalde doğumdan sonra bu kanal kapanır. Kapanmadığında ise karın içindeki organlar (çoğunlukla bağırsak) bu kanala girerek kasık bölgesinde veya torbada şişlik oluşturur. İşte bu tabloya kasık fıtığı denir.
Kısacası: Kasık fıtığı, açık kalmış bir kanalın içinden bağırsak gibi dokuların kasığa/torbaya doğru ilerlemesidir.
Aynı kanal açık kalır ancak kanal çok darsa bağırsaklar giremez; bunun yerine karın içi sıvısı torbaya geçip şişlik oluşturur. Bu duruma hidrosel denir. Hidrosel ile fıtık arasındaki temel fark çoğu zaman kanalın çapı ve dolayısıyla içeriğinin “bağırsak mı sıvı mı” olduğudur.
Hidrosel çoğu zaman izlenir; iki yaş civarında kaybolmayan hidroseller de fıtık benzeri bir cerrahi yaklaşımla tedavi edilebilir.
Kasık fıtığı çocukluk çağında sık görülen cerrahi problemlerdendir. Oğlan bebeklerde daha sık görülür. Prematüre (erken doğan) bebeklerde risk belirgin şekilde artar. Ayrıca kasık fıtıkları çoğu zaman sağ tarafta daha sık izlenir; bazı çocuklarda ise iki taraflı olabilir.
Ailede kasık fıtığı öyküsü olması, bazı sendromlar ve prematürite gibi durumlar yatkınlığı artırabilir. Bu nedenle, muayenede hekim gerek görürse eşlik edebilecek durumlar (örneğin inmemiş testis) açısından da değerlendirme yapar.
İlgili olabilecek diğer başlıklar için: İnmemiş testis sayfalarımıza da göz atabilirsiniz.
Kasık fıtığı çoğu zaman doğum anında fark edilmez; genellikle aile tarafından günlük bakım sırasında anlaşılır. En tipik bulgu; kasıkta ya da torbada aralıklı ortaya çıkan, ağlama/ıkınma ile belirginleşen şişliktir.
Evet, daha nadir olsa da kız çocuklarında da kasık fıtığı görülebilir. Kızlarda kasık bölgesinde şişlik fark edildiğinde de muayene geciktirilmemelidir.
Kasık fıtığında en ciddi risk, fıtığın içindeki bağırsak/dokunun kanalda sıkışıp geri dönememesi (inkarserasyon) ve dolaşımının bozulması (strangülasyon) durumudur. Halk arasında “boğulma” olarak bilinen bu tablo acil değerlendirme gerektirir.
Bu bulgular varsa vakit kaybetmeden acil değerlendirme gerekir. Hızlı iletişim için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz.
Çocuklarda kasık fıtığı tanısında en önemli adım uzman muayenesidir. Muayene sırasında şişlik varken değerlendirmek tanıyı kolaylaştırır; ancak şişlik o anda yoksa da hekim, kanalın açıklığına işaret eden bulguları (ör. “ipek bulgusu”) arayabilir.
Pek çok çocukta tanı için ek tetkik gerekmez. Bazı olgularda hidrosel-fıtık ayrımı zor olabilir veya inmemiş testis gibi eşlik eden durumlar söz konusu olabilir; bu gibi durumlarda hekim ek değerlendirme isteyebilir.
Not: Bebeğinizde şişlik sadece belirli zamanlarda çıkıyorsa, telefonda göstermek üzere kısa bir video kaydı almak muayenede faydalı olabilir.
Çocuk kasık fıtıklarının tedavisi ameliyattır. Çünkü açık kalan kanal kendiliğinden güvenilir biçimde kapanmaz ve fıtık, günün birinde boğulma riski taşır. Bu nedenle tanı konur konmaz ameliyat planının yapılması önerilir. Ameliyat çoğu zaman acil değildir; ancak aceledir (geciktirilmemelidir).
Hidroselde bağırsak geçişi olmadığı için boğulma riski beklenmez. Bu nedenle hekim uygun görürse belirli bir yaşa kadar kendiliğinden kapanma/gerileme izlenebilir. Kaybolmayan hidroseller ise ameliyatla tedavi edilir.
Tedavi, genel anestezi altında yapılan günübirlik (aynı gün taburculuk) bir cerrahidir. Ameliyatın özü; kasık kanalı içinde açık kalan karın zarı kanalının bulunup yüksekten bağlanarak kapatılmasıdır. Böylece bağırsak/doku geçişi engellenir ve fıtık ortadan kalkar.
Kasık fıtığı ameliyatı çoğu çocukta yaklaşık 45–60 dakika aralığında tamamlanır (çocuğun yaşı, eşlik eden durumlar, tek/çift taraflı olması gibi etkenlere göre değişebilir).
Ameliyat planı ve süreçle ilgili aklınızdaki sorular için letişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.
Kasık fıtığı ameliyatı çocuklarda genellikle çok konforlu bir iyileşme sürecine sahiptir. Pek çok çocuk aynı gün evine döner. Ameliyat sonrası ağrı çoğunlukla hafif düzeydedir ve hekim önerisiyle basit ağrı kesiciler yeterli olur.
Kasık fıtığı ameliyatı başarılı bir işlemdir. Nadiren nüks (tekrar) görülebilir. Ayrıca bazı çocuklarda zaman içinde karşı tarafta da fıtık ortaya çıkabilir; bu durum ayrı bir değerlendirme ve gerekirse ikinci bir ameliyat gerektirebilir. Bu nedenle kontrol muayeneleri ve aile gözlemi önemlidir.
Kasık/torba şişliği her zaman fıtık anlamına gelmeyebilir. Bazı durumlar fıtıkla karışabilir ve ayırıcı tanı muayenede yapılır:
En tipik belirti; ağlama/ıkınma ile artan, bazen kendiliğinden kaybolan kasık veya torba şişliğidir. Şişlik sıklaşırsa ya da sertleşip içeri gitmiyorsa acil değerlendirme gerekir.
Kasık fıtığında açık kalan kanalın güvenilir şekilde kapanması beklenmez. Bu nedenle tedavi ameliyattır. Hidroselde ise hekim uygun görürse belirli bir yaşa kadar gerileme izlenebilir.
Genellikle yaklaşık 45–60 dakika aralığındadır. Tek/çift taraflı olmasına göre süre değişebilir.
Kasık fıtığı ameliyatı çocuk cerrahisinde sık yapılan ve başarı oranı yüksek bir operasyondur. Anestezi süreci çocuk anestezi ekibi tarafından planlanır ve güvenlik için standart kontroller uygulanır.
Çoğu bebek kısa sürede rahatlar ve günlük rutine döner. İlk günlerde hafif hassasiyet normal olabilir. Kontrol ve bakım önerileri için hekiminizin planı esas alınmalıdır.
Kasıkta/torbada aralıklı şişlik fark ettiyseniz, tanı ve planlama için gecikmeden muayene önerilir. Boğulma şüphesi olan durumlarda acil başvuru gerekir.
Çocuklarda kasık fıtığı; çoğu zaman kasık/torbada şişlik ile kendini gösteren ve tanı konduğunda ameliyatla tedavi edilmesi gereken bir durumdur. Ameliyatın geciktirilmesi boğulma riskini artırabilir ve acil cerrahi gerektiren ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Sevindirici olan; kasık fıtığı ameliyatının çocuklarda genellikle çok güvenli ve konforlu bir iyileşme sürecine sahip olmasıdır.
Eğer bebeğinizde kasık veya torbada şişlik fark ettiyseniz: Acil uyarı işaretleri varsa iletişim üzerinden hızlıca ulaşın.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi planı için uzman muayenesi esastır.
