İçeriğe atla
Prof. Dr. Ali Avanoğlu
UPJ Darlığı (Üreteropelvik Bileşke Darlığı) Tedavisi — Çift Taraflı UPJ Darlığı
UPJ Darlığı • Yaşa göre ve özel durumlar

Çift Taraflı UPJ Darlığı: Hangi Taraf Önce, Takip ve Ameliyat Sırası

Yenidoğan UPJ darlıklarının bir bölümü iki taraflıdır ve bu durum hem tanıda hem kararda ek soru getirir. Bu sayfa iki taraflı hidronefrozda neyin hızlı araştırıldığını, split fonksiyonun neden yanıltıcı olabildiğini ve ameliyat sırasının nasıl belirlendiğini anlatır.

Kimin içinHer iki böbrekte hidronefroz veya çift taraflı UPJ darlığı saptanan bebek ve çocukların aileleri
Okuma≈4 dk
YazanProf. Dr. Ali AvanoğluGüncelleme
Bu sayfa UPJ darlığı tedavisinin bir parçasıdırTedavinin bütününü ana sayfada okuyun
SAĞSOL
böbrek–üreter–mesane: SFU 3 hidronefroz, UPJ noktasında daralma (kırmızı halka) · iki tarafta
Kısaca5 madde
  • İki taraflı hidronefroz ne sıklıkta, neden önemli: UPJ darlığı (üreteropelvik bileşke darlığı; halk dilinde böbrek çıkışı darlığı) yenidoğanda literatürde yaklaşık %10–30 oranında iki taraflıdır; erkek bebeklerde…
  • İlk adımda ne araştırılır: PUV, reflü ve mesane: İki taraflı hidronefrozda ilk ultrason yalnız böbreklere değil mesaneye de bakar: mesane duvarının kalın olması, üreterlerin genişlemesi ve erkek bebekte arka…
  • Split fonksiyonun tuzağı: MAG3 iki böbreğin işlevdeki payını, yani split (ayrık) böbrek fonksiyonunu verir.
  • Hangi taraf önce ameliyat edilir: İki taraflı UPJ darlığında ameliyat kararı da tek taraflıdaki ölçütlerle verilir: seyir, drenaj, fonksiyon ve belirti.
  • Takip ve ameliyat sonrası: İki taraflı olguda izlem daha sıktır ve toplam böbrek işlevini kapsar: ultrason her iki tarafı ayrı ayrı değerlendirir, kan kreatinin ve kan basıncı izlenir.
01

İki taraflı hidronefroz ne sıklıkta, neden önemli

UPJ darlığı (üreteropelvik bileşke darlığı; halk dilinde böbrek çıkışı darlığı) yenidoğanda literatürde yaklaşık %10–30 oranında iki taraflıdır; erkek bebeklerde daha sık görülür ve bazı serilerde seyir daha ağır, yeniden ameliyat gereksinimi daha yüksek bildirilmiştir.

Metnin tamamını oku
  • İki böbrek birden etkilendiğinde kaybedilecek yedek azalır; bu yüzden ağır iki taraflı hidronefrozda (böbrek genişlemesi) kılavuzlar doğum sonrası ultrasonun bekletilmeden yapılmasını ister. Hafif tek taraflı genişlemede beklenen 3.–7. gün kuralı burada geçerli değildir.
  • Hidronefroz bir bulgudur, tanı değildir; iki taraflı genişleme UPJ darlığından başka nedenlere de bağlı olabilir. Özellikle erkek bebekte iki taraflı genişleme posterior üretral valv (PUV, üretrada idrar akışını engelleyen perde) şüphesini akla getirir ve bu olasılık ilk günlerde dışlanmalıdır.
02

İlk adımda ne araştırılır: PUV, reflü ve mesane

İki taraflı hidronefrozda ilk ultrason yalnız böbreklere değil mesaneye de bakar: mesane duvarının kalın olması, üreterlerin genişlemesi ve erkek bebekte arka üretranın geniş görünmesi PUV lehine bulgulardır. Bu durumda yol UPJ değerlendirmesinden ayrılır.

  • Ağır iki taraflı hidronefroz, kalın mesane duvarı, erkek bebek: ultrason ve VCUG bekletilmez
  • Oligohidramniyos (anne karnında az sıvı) öyküsü: doğumdan sonra hızlı değerlendirme
  • Yenidoğanda idrar çıkışı az, beslenememe, uyuklama: aynı gün
Metnin tamamını oku
  • Kılavuzlar erkek bebekte iki taraflı hidronefrozda VCUG'yi (işeme sistoüretrografisi, halk dilinde sondalı film) önerir; böylece hem PUV hem böbrek reflüsü (vezikoüreteral reflü, VUR) görülür.
  • Mesane ve üreterler normalse, genişleme her iki böbrekte de havuzcukla sınırlıysa, iki taraflı UPJ darlığı olasılığı öne çıkar ve değerlendirme MAG3 diüretik renografi (böbrek sintigrafisi) ile sürer.
03

Split fonksiyonun tuzağı

MAG3 iki böbreğin işlevdeki payını, yani split (ayrık) böbrek fonksiyonunu verir. İki taraflı darlıkta her iki böbrek de etkilendiği için bu oran yanıltıcı olabilir: iki böbrek eşit derecede zarar gördüyse sonuç %50–50 çıkar ve 'normal' gibi görünür, oysa toplam işlev düşmüş olabilir.

Metnin tamamını oku
  • Bu yüzden iki taraflı darlıkta tek başına yüzdeye değil, her böbreğin kendi boşalma eğrisine, furosemid (idrar söktürücü) sonrası drenajına, ultrasondaki parankim (böbrek dokusu) kalınlığına ve kan kreatinin düzeyine bakılır. Kreatinin, toplam işlevin doğrudan göstergesidir ve iki taraflı olguda izlemin parçasıdır.
  • Yine de split fonksiyon işe yarar: iki böbrek arasında belirgin asimetri varsa (örneğin bir taraf %30, diğeri %70), daha düşük paylı ve daha kötü boşalan taraf genellikle önce ele alınması gereken böbrektir.
04

Hangi taraf önce ameliyat edilir

İki taraflı UPJ darlığında ameliyat kararı da tek taraflıdaki ölçütlerle verilir: seyir, drenaj, fonksiyon ve belirti. Her iki taraf da izlem sınırları içindeyse ikisi de izlenir; çoğu iki taraflı olgu, tek taraflı gibi, cerrahisiz düzelebilir ya da stabil kalabilir.

  • Öncelik: daha kötü drenaj, daha fazla genişleme, parankim incelmesi, düşük pay, belirti
  • Diğer taraf: seri ultrason ile izlem; gerekirse ikinci seansta onarım
  • Aynı seansta iki taraf: seçilmiş olgu, merkez deneyimine bağlı
Metnin tamamını oku
  • Onarım gerekiyorsa genel yaklaşım, daha kötü drenajı ve daha belirgin genişlemesi olan, fonksiyonu daha çok tehdit altındaki tarafın önce onarılmasıdır; belirtili taraf varsa öncelik ona verilir. Diğer taraf izlemde kalır, bazen kendiliğinden düzelir, bazen ikinci bir ameliyat ayrı seansta yapılır.
  • İki tarafın aynı seansta onarılması seçilmiş olgularda, özellikle laparoskopik veya robotik yaklaşımla, merkez deneyimine göre yapılabilir; bebekte ise çoğu merkez iki ayrı seansı tercih eder. Açık, laparoskopik veya robotik yaklaşım kararı iki çocuk ürolojisi uzmanının ortak değerlendirmesiyle verilir.
05

Takip ve ameliyat sonrası

İki taraflı olguda izlem daha sıktır ve toplam böbrek işlevini kapsar: ultrason her iki tarafı ayrı ayrı değerlendirir, kan kreatinin ve kan basıncı izlenir. Bir taraf onarılmışsa, onarılan taraf ultrasonla yaklaşık 3. ayda ve sonra 6–12 ayda bir izlenir; diğer taraf kendi takvimini sürdürür.

Metnin tamamını oku
  • Erkek bebekte iki taraflı darlıkta yeniden ameliyat gereksinimi literatürde tek taraflıdan biraz yüksek bildirildiği için izlem süresi uzun tutulur. Genişlemenin tamamen kaybolması beklenmez; başarı her iki tarafta stabil ya da azalmış genişleme, korunmuş toplam işlev ve belirtisiz seyirdir.
  • Ateşle birlikte yan ağrısı, idrar miktarında azalma ya da şişlik iki taraflı olguda tek taraflıya göre daha önemli uyarıdır; bu durumlarda aynı gün değerlendirme isteyin.
Bu konuda video
Tüm rehber (3) →
Sık sorulanlar
İki böbrekte de genişleme var; ikisi de UPJ darlığı mı demek?
Her zaman değil. İki taraflı genişleme mesane çıkışı tıkanıklığı (erkek bebekte PUV), böbrek reflüsü veya geçici genişlemeye de bağlı olabilir. Bu yüzden önce mesane ve üreterler ultrasonla değerlendirilir, erkek bebekte VCUG önerilir; UPJ darlığı bunlar dışlandıktan sonra MAG3 ile değerlendirilir.
MAG3'te iki böbrek %50–50 çıktı; demek ki sorun yok mu?
İki taraflı darlıkta eşit pay yanıltıcı olabilir: iki böbrek eşit etkilendiyse yüzde normal görünürken toplam işlev düşmüş olabilir. Bu nedenle boşalma eğrileri, parankim kalınlığı ve kan kreatinin düzeyi birlikte değerlendirilir.
İki taraf aynı ameliyatta düzeltilebilir mi?
Seçilmiş olgularda ve deneyimli merkezlerde, özellikle laparoskopik veya robotik yaklaşımla mümkündür. Bebekte ise çoğu merkez önce daha kötü tarafı onarıp diğer tarafı izlemeyi ya da ikinci seansta onarmayı tercih eder. Karar bebeğin boyutu, iki tarafın durumu ve merkez deneyimine göre verilir.
Çift taraflı darlıkta ameliyat olasılığı daha mı yüksek?
İki taraflı olguların da çoğu izlemle düzelebilir veya stabil kalabilir; ancak erkek bebekte iki taraflı darlıkta seyir bazı serilerde daha ağır ve yeniden ameliyat gereksinimi biraz yüksek bildirilmiştir. Bu yüzden izlem daha sık ve daha uzun tutulur.
İlgili sayfalarTüm dizin →
Yaşa göre ve özel durumlarTek Böbrekte UPJ Darlığı: Karar Neden Farklı, Takip Nasıl?Tek böbreği olan bir çocukta UPJ darlığı, yedek olmadığı için daha dikkatli ve daha erken karar gerektirir. Bu sayfa tek böbrekte değerlendirmenin nerede farklılaştığını, hangi bulguların bekletmeden ele alındığını ve takibin nasıl yürüdüğünü anlatır.Takip mi, ameliyat mı?Split (Ayrık) Böbrek Fonksiyonu ve %40 Eşiği Ne Anlama GelirSplit (ayrık) böbrek fonksiyonu, MAG3 diüretik renografide (böbrek sintigrafisi) iki böbreğin toplam işlevdeki payını yüzde olarak gösterir. UPJ darlığında %40, ameliyat kararının en çok anılan eşiğidir; ancak bu sayının ne kadar güvenilir olduğunu bilmeden yorumlamak yanıltır.Takip mi, ameliyat mı?UPJ Darlığında Takip mi, Ameliyat mı? Karar Nasıl VerilirUPJ darlığı (üreteropelvik bileşke darlığı; halk dilinde böbrek çıkışı darlığı) olan her çocuk ameliyat olmaz. Karar; böbreğin fonksiyon payı, boşalma hızı, hidronefrozun zaman içindeki seyri ve belirtilerin toplamıyla verilir. Bu sayfa o terazinin iki kefesine neyin konduğunu anlatır.Temel bilgilerAnne Karnında Böbrek GenişlemesiGebelik ultrasonunda bebeğin böbreğinde genişleme (prenatal hidronefroz) görülmesi gebeliklerin yaklaşık %1–5'inde olur ve çoğu geçicidir. Doğumdan sonra planlı bir ultrason takvimiyle neden araştırılır; UPJ darlığı, kalıcı nedenlerin en sık olanıdır. Bu sayfa doğum sonrası yolu adım adım anlatır.
Hekime ulaşın

Size en uygun UPJ darlığı değerlendirmesiyle hekime ulaşmak ister misiniz?

İki yol var. Hekimin sizi görmeden önce durumunuzu bilerek yanıt vermesini isterseniz önce kısa değerlendirmeyi yapın; sorunuz kısaysa doğrudan yazın. İki yol da aynı ekibe ulaşır.

1 Önce durumumu değerlendireyimÖnerilen Yol Haritası 2 dakikada birkaç soru sorar, anatomik şemayla yanıtlarınızı toplar ve hazır bir özet üretir. Sonunda özet WhatsApp mesajınıza eklenir — hekim durumunuzu bilerek yanıtlar. Yol Haritasını başlat
2 Doğrudan yazayım Yandaki formu doldurun; WhatsApp'ta mesaj hazır açılır (göndermeden önce düzenleyebilirsiniz) ya da doğrudan e-posta ile gönderebilirsiniz. Bu sayfanın konusu mesaja otomatik eklenir.

Editörün notu: Yaş ve kısa bir cümle yeterli; tıbbi terim kullanmanız gerekmez. Fotoğraf göndermeyin — gerekirse hekim güvenli kanaldan ister. Yazdıklarınız yalnızca siz gönderdiğinizde iletilir; bu sayfa hiçbir bilgiyi kaydetmez.

Doğrudan iletişimYanıt hekimden gelir
Kimin için?
Hazır sorular:

Mesajınız sunucuya kaydedilmez; WhatsApp/e-posta ile iletilir. Aydınlatma metni →

Gomauna Web Design and Development gomauna.com Prof. Dr. Ali Avanoğlu | 2026 © All Rights Reserved. SEO & GEO OPTIMIZED
WhatsApp Yol Haritası