Hidronefroz Derecesi: AP Çap, SFU ve UTD Sınıflaması Ne Anlama Gelir?

Hidronefroz, böbrek toplayıcı sisteminin idrarla genişlemesidir; bir bulgudur, tanı değildir. Ultrason bu genişlemeyi ölçer ve derecelendirir; radyologlar bunun için üç ayrı dil kullanır.

AP çap, böbrek havuzcuğunun (renal pelvisin) ultrasonda ölçülen ön-arka çapıdır. Bebek sırt üstü yatarken, böbreğin en geniş kesitinde milimetre olarak ölçülür.

SFU sistemi milimetre değil, görüntünün biçimine bakar: genişleme yalnız havuzcukta mı, kalikslere (böbreğin iç odacıklarına) yayılmış mı, böbrek dokusu incelmiş mi?

• Derece 0: Genişleme yok.
• Derece 1: Yalnız böbrek havuzcuğu (pelvis) hafif geniş.
• Derece 2: Pelvis ve birkaç kaliks geniş.
• Derece 3: Pelvis ve tüm kaliksler geniş; böbrek dokusu (parankim) normal kalınlıkta.
• Derece 4: Derece 3'e ek olarak böbrek dokusu incelmiş.

• SFU 1–2 hafif, SFU 3–4 yüksek dereceli hidronefroz olarak anılır. Parankim incelmesi (derece 4) tıkanıklığın böbrek dokusunu etkilemeye başladığının işareti olabilir; bu yüzden ayrıca önemsenir.

UTD, doğum öncesi (A1, A2–3) ve doğum sonrası (P1–P3) için ayrı basamaklar tanımlar. Doğum sonrası sınıflama AP çapı, kalikslerin durumunu, üreteri, parankimi ve mesaneyi birlikte değerlendirir.

• P1 (düşük risk): AP çap 10–15 mm ve yalnız santral kaliksler geniş.
• P2 (orta risk): AP çap 15 mm ve üzeri, ya da periferik kalikslerde genişleme, ya da üreterin geniş görülmesi.
• P3 (yüksek risk): Parankim incelmesi, ekojenite artışı, kortikal kist ya da mesane anomalisi gibi ek bulgular.

Yüksek derece, tıkanıklık olasılığını artırır ama kanıtlamaz. Çok geniş bir pelvis hiç tıkanıklık olmadan da idrarı iyi boşaltabilir; buna karşılık orta dereceli bir genişleme anlamlı tıkanıklıkla ilişkili olabilir.