DMSA Böbrek Sintigrafisi: Skar ve Fonksiyon

DMSA (dimerkaptosüksinik asit), çok düşük dozda radyoaktif işaretleyici (teknesyum-99m) ile bağlanmış bir maddedir; damar yolundan verilir ve çalışan böbrek dokusu tarafından tutulur. Birkaç saat sonra gama kamerayla alınan görüntü, iki böbreğin çalışan dokusunun haritasını çıkarır.

DMSA'nın zamanı sorulan soruya göre değişir. Ateşli enfeksiyonun ilk günlerinde çekilirse enfeksiyonun böbreğe ulaşıp ulaşmadığını (piyelonefrit) gösterir; 'top-down' yaklaşımında bu bilgi VCUG'ye gerek olup olmadığını belirlemek için kullanılır. Ancak akut dönemdeki tutulumların büyük bölümü iyileşir ve iz bırakmaz.

• Ateşli İYE'den yaklaşık 4–6 ay sonra: kalıcı skar var mı?
• Akut enfeksiyon döneminde: böbrek tutulmuş mu (top-down yaklaşımda)?
• Yüksek dereceli (III–V) reflü ya da anormal ultrason: başlangıç değerlendirmesi
• Takipte yeni ateşli enfeksiyon, ultrasonda yeni bulgu ya da tedavi kararı öncesi: yeni/ilerleyen skar var mı?

İki böbrek normalde işi hemen hemen eşit paylaşır; bölünmüş fonksiyon her birinin yaklaşık %45–55 katkı vermesidir. Bir böbreğin payının %40'ın altına inmesi anlamlı asimetri kabul edilir; %10–15'in altındaki değerler o böbreğin çok az çalıştığını gösterir. Eşikler merkeze göre biraz değişebilir.

İşlem iki bölümdür: önce damar yolundan madde verilir, sonra 2–4 saat beklenir ve yaklaşık 20–30 dakika süren görüntüleme yapılır. Bekleme sırasında çocuk hastaneden ayrılabilir, yiyip içebilir; aç kalmak gerekmez, kontrast alerjisi ya da böbrek fonksiyonuyla ilgili bir kısıt yoktur. Bol sıvı içmek ve görüntülemeden önce işemek önerilir.

Skar yoksa ve fonksiyon dengeliyse bu, reflünün böbreğe zarar vermediğinin en güvenilir kanıtıdır ve izlem kararını destekler. Skar varsa iki soru sorulur: doğumsal mı (çoğunlukla erkek bebek, yüksek derece, prenatal tanı), yoksa geçirilmiş böbrek enfeksiyonuna mı bağlı? Edinsel skar, tekrarlayan enfeksiyonun önlenmesinin ne kadar önemli olduğunu gösterir.