İçeriğe atla
Prof. Dr. Ali Avanoğlu
Böbrek Reflüsü (VUR) • Mesane ve bağırsak

Mesane–Bağırsak Disfonksiyonu (BBD) Nedir, Reflüyü Nasıl Etkiler?

Mesane–bağırsak disfonksiyonu (BBD), tuvalet eğitimini tamamlamış çocukta işeme sorunlarının kabızlıkla iç içe geçtiği bir tablodur. Böbrek reflüsü (vezikoüreteral reflü, VUR) olan çocuklarda BBD hem idrar yolu enfeksiyonu tekrarını artırır hem de reflünün düzelmesini geciktirir; bu yüzden reflü tedavisine karar vermeden önce aranır ve tedavi edilir.

Kimin içinTuvalet eğitimini tamamlamış, böbrek reflüsü ya da tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu olan çocukların aileleri
Okuma≈4 dk
YazanProf. Dr. Ali AvanoğluGüncelleme
Bu sayfa böbrek reflüsü tedavisinin bir parçasıdırTedavinin bütününü ana sayfada okuyun
KABIZLIK: dolu bağırsak mesaneyi sıkıştırırMESANEBAĞIRSAK (REKTUM)DÜZENLİ BOŞALTIM: mesane rahat dolar ve boşalırMESANEBAĞIRSAK (REKTUM)
KABIZLIK: dolu bağırsak mesaneyi sıkıştırırMESANEBAĞIRSAK (REKTUM)DÜZENLİ BOŞALTIM: mesane rahat dolar ve boşalırMESANEBAĞIRSAK (REKTUM)
dolu bağırsak mesaneyi sıkıştırır; düzenli boşaltımda mesane rahat dolar
Kısaca4 madde
  • BBD ne demek?: Uluslararası Çocuk Kontinans Derneği (ICCS), tuvalet eğitimini tamamlamış ve sinir sistemi hastalığı olmayan bir çocukta alt idrar yolu belirtileriyle bağırsak…
  • BBD böbrek reflüsünü neden bu kadar etkiler?: Böbrek reflüsünde asıl korkulan şey reflünün kendisi değil, enfekte idrarın böbreğe ulaşmasıdır.
  • BBD nasıl aranır? DVSS anketi ve diğer araçlar: BBD çoğu zaman aile fark etmeden sürer; çocuk 'idrarını tutan', 'tuvalete gitmeyi unutan' ya da 'biraz kabız' bir çocuk olarak görülür.
  • BBD varsa reflü tedavisi nasıl planlanır?: Sıralama nettir: önce BBD, sonra reflüye özgü karar.
01

BBD ne demek?

Uluslararası Çocuk Kontinans Derneği (ICCS), tuvalet eğitimini tamamlamış ve sinir sistemi hastalığı olmayan bir çocukta alt idrar yolu belirtileriyle bağırsak sorunlarının (kabızlık ve/veya dışkı kaçırma) birlikte bulunmasını mesane–bağırsak disfonksiyonu (BBD) olarak tanımlar.

Metnin tamamını oku
  • Eskiden 'disfonksiyonel eliminasyon sendromu' denen bu tablo, tek bir hastalık değil, birlikte görülen belirtiler kümesidir. İdrar tarafında sık işeme ya da seyrek işeme, ani sıkışma, tutma manevraları, gündüz idrar kaçırma, kesik kesik işeme ve tam boşaltamama; bağırsak tarafında sert ve seyrek dışkılama, ağrılı dışkılama, iç çamaşırda dışkı bulaşması ya da dışkı tutma davranışı bulunabilir.
  • Mesane ile bağırsak aynı pelvis içinde, aynı sinirlerle ve aynı pelvik taban kaslarıyla çalışır. Rektumda biriken sert dışkı mesaneye ve mesane boynuna baskı yapar, mesane kapasitesini küçültür ve tam boşalmayı engeller; dışkıyı tutmak için sürekli kasılı duran pelvik taban kasları ise işeme sırasında da gevşemez. Sonuç, mesanede kalan idrar ve bakterinin çoğalması için uygun bir ortamdır.
02

BBD böbrek reflüsünü neden bu kadar etkiler?

Böbrek reflüsünde asıl korkulan şey reflünün kendisi değil, enfekte idrarın böbreğe ulaşmasıdır. BBD, hem enfeksiyon olasılığını hem de reflünün kalıcılığını artırarak bu zinciri iki noktadan besler.

Metnin tamamını oku
  • RIVUR ve CUTIE çalışmalarının birlikte değerlendirilmesinde, tuvalet eğitimini tamamlamış çocuklar arasında hem VUR hem BBD olanlarda iki yıl içinde idrar yolu enfeksiyonu tekrarı en yüksek grupta (literatürde yaklaşık yüzde 50'ler civarında) bildirilmiş; yalnız VUR ya da yalnız BBD olanlarda daha düşük, ikisi de olmayanlarda ise en düşük (yaklaşık yüzde 20) bulunmuştur. Aynı çalışmalarda koruyucu antibiyotiğin en çok yarar sağladığı grup da BBD'li çocuklardı.
  • İkinci etki reflünün seyriyle ilgilidir. Yüksek basınçla ve tam boşalmadan çalışan bir mesanede reflü daha geç düzelir; endoskopik enjeksiyonun başarısı düşer, ameliyat sonrası nüks ve enfeksiyon riski artar. Bu nedenle EAU/ESPU ve AUA kılavuzları, tuvalet eğitimi tamamlanmış her reflülü çocukta BBD'nin sorgulanmasını ve tedaviye başlanmadan önce düzeltilmesini önerir.
03

BBD nasıl aranır? DVSS anketi ve diğer araçlar

BBD çoğu zaman aile fark etmeden sürer; çocuk 'idrarını tutan', 'tuvalete gitmeyi unutan' ya da 'biraz kabız' bir çocuk olarak görülür. Bu yüzden değerlendirme sorulara dayanır ve hekim özellikle sormadıkça bilgi ortaya çıkmaz.

  • Gündüz iç çamaşırında ıslaklık ya da idrar kaçırma
  • Bacak bacak üstüne atma, çömelme, topuğuna oturma gibi tutma manevraları
  • Günde 3'ten az ya da 8'den fazla işeme
  • Haftada 3'ten az, sert ya da ağrılı dışkılama; iç çamaşırda dışkı bulaşması
  • Kesik kesik ya da ıkınarak işeme, işeme sonrası damlama
Metnin tamamını oku
  • En yaygın kullanılan tarama aracı Disfonksiyonel İşeme Semptom Skoru'dur (DVSS). On soruluk bu ankette son bir aydaki gündüz kaçırma, çamaşır ıslaklığı, dışkılama düzeni, tutma manevraları, sıkışma, ağrılı işeme ve stres etkenleri puanlanır; kız ve erkek çocuk için ayrı eşik değerleri vardır ve Türkçe geçerliliği yapılmıştır. Anket tanı koymaz, ancak kimde daha ileri değerlendirme gerektiğini gösterir ve tedaviye yanıtı izlemede kullanılır.
  • Anketin ardından iki günlük işeme–dışkılama günlüğü, idrar tahlili, üroflowmetri (idrar akış ölçümü) ve ultrasonla kalan idrar ölçümü değerlendirmeyi tamamlar. Bristol dışkı ölçeği ile dışkı kıvamı, ultrasonda rektum çapının genişlemesi kabızlığın somut göstergeleridir. Sinir sistemi kaynaklı bir sorunu dışlamak için sırt muayenesi ve bacak refleksleri de kontrol edilir.
04

BBD varsa reflü tedavisi nasıl planlanır?

Sıralama nettir: önce BBD, sonra reflüye özgü karar. Kabızlık tedavisi ve standart üroterapi (zamanlı işeme, doğru oturuş, sıvı düzeni) başlanır; bu dönemde ateşli enfeksiyon riski yüksek olduğundan çoğu çocukta koruyucu antibiyotik (CAP) eşlik eder.

  • BBD kontrol altına alındığında bir bölüm çocukta reflü kendiliğinden geriler ya da enfeksiyonlar durur ve girişim gereksinimi ortadan kalkar. Girişim yine de gerekiyorsa, endoskopik enjeksiyon ya da üreter reimplantasyonu düzelmiş bir mesane üzerinde çok daha güvenilir sonuç verir. Bizde bu değerlendirme, reflü tedavisini yapan aynı iki çocuk ürolojisi uzmanı tarafından yürütülür; böylece mesane tedavisi ile reflü kararı birbirinden kopmaz.
Bu konuda video
Tüm rehber (14) →
Sık sorulanlar
Çocuğum tuvalet eğitimini yeni tamamladı; BBD'yi ne zaman düşünmeliyiz?
Tuvalet eğitiminden sonraki ilk aylarda küçük kaçırmalar olağandır. Ancak beş yaşından sonra süren gündüz ıslaklığı, belirgin sıkışma, tutma manevraları ya da kabızlıkla birlikte tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu varsa BBD değerlendirmesi ertelenmemelidir. Reflülü çocuklarda hekim bunu her kontrolde sorar.
BBD tedavi edilince reflü de geçer mi?
Her zaman değil, ancak bir bölüm çocukta reflü geriler ya da derecesi düşer; daha da önemlisi enfeksiyon tekrarı azalır. Reflü sürse bile düzelmiş bir mesane, enjeksiyon ya da ameliyatın başarısını artırır.
BBD tedavisi ne kadar sürer?
Kabızlık tedavisi çoğu çocukta aylarca sürdürülür; işeme alışkanlıklarının değişmesi haftalar alır. Yanıt işeme günlüğü, DVSS puanı ve kalan idrar ölçümüyle izlenir; belirtiler düzelmezse biofeedback (kasların çalışmasını ekranda göstererek öğreten yöntem) gibi özgül üroterapi seçenekleri gündeme gelir.
Kabızlık yokken de BBD olabilir mi?
Tanım gereği BBD, mesane belirtileriyle bağırsak sorununun birlikte olmasıdır. Yalnız işeme belirtileri varsa 'alt idrar yolu disfonksiyonu' söz konusudur; değerlendirme ve üroterapi yaklaşımı benzerdir. Kabızlığın çoğu zaman aile tarafından fark edilmediğini de unutmamak gerekir.
Prof. Dr. Ali Avanoğlu'nun bu konudaki yayınları · 1
  1. Ural Z, Ulman I, Avanoglu A (2008). Bladder dynamics and vesicoureteral reflux: factors associated with idiopathic lower urinary tract dysfunction in children. The Journal of urology. PubMed ↗
İlgili sayfalarTüm dizin →
Mesane ve bağırsakKabızlık İdrar Yolu Enfeksiyonu ve Reflü Yapar mı?Kabızlık, çocukta idrar yolu enfeksiyonunun en sık gözden kaçan nedenlerinden biridir ve böbrek reflüsü (vezikoüreteral reflü, VUR) olan çocukta enfeksiyon tekrarını artırır, reflünün düzelmesini geciktirir. Bu sayfa kabızlığın nasıl tanındığını, mesaneyi nasıl etkilediğini ve nasıl tedavi edildiğini anlatır.Mesane ve bağırsakÜroterapi: Zamanlı İşeme, Sıvı ve Tuvalet AlışkanlıklarıÜroterapi, çocuğun mesanesini doğru zamanda, doğru biçimde ve tam boşaltmayı yeniden öğrenmesini sağlayan, ilaçsız ve girişimsiz bir eğitim programıdır. Böbrek reflüsü (vezikoüreteral reflü, VUR) ile birlikte işeme bozukluğu ya da kabızlığı olan çocukta tedavinin ilk basamağıdır ve etkisini haftalar içinde göstermeye başlar.Mesane ve bağırsakİşeme Bozukluğu, Sıkışma, İdrar Kaçırma ve VURGündüz idrar kaçırma, ani sıkışma ve tutma manevraları çocukta işeme bozukluğunun en görünür işaretleridir. Böbrek reflüsü (vezikoüreteral reflü, VUR) olan çocukta bu belirtiler yalnızca sosyal bir sorun değildir: mesanedeki yüksek basınç ve kalan idrar enfeksiyonu ve reflünün sürmesini besler. Bu sayfa 'idrar kaçırma' ile 'idrar kaçağı (reflü)' arasındaki farkı ve tedavi yaklaşımını açıklar.Mesane ve bağırsakİşeme Günlüğü, Üroflowmetri ve Biofeedbackİşeme günlüğü, üroflowmetri (idrar akış ölçümü) ve kalan idrar ölçümü, mesanenin nasıl çalıştığını gösteren basit, ağrısız ve radyasyonsuz araçlardır. Böbrek reflüsü (vezikoüreteral reflü, VUR) olan çocukta işeme bozukluğunu ortaya koymak ve tedaviye yanıtı izlemek için kullanılır; biofeedback ise bulunan sorunu düzeltmenin özgül yoludur.
Hekime ulaşın

Size en uygun böbrek reflüsü değerlendirmesiyle hekime ulaşmak ister misiniz?

İki yol var. Hekimin sizi görmeden önce durumunuzu bilerek yanıt vermesini isterseniz önce kısa değerlendirmeyi yapın; sorunuz kısaysa doğrudan yazın. İki yol da aynı ekibe ulaşır.

1 Önce durumumu değerlendireyimÖnerilen Yol Haritası 2 dakikada birkaç soru sorar, anatomik şemayla yanıtlarınızı toplar ve hazır bir özet üretir. Sonunda özet WhatsApp mesajınıza eklenir — hekim durumunuzu bilerek yanıtlar. Yol Haritasını başlat
2 Doğrudan yazayım Yandaki formu doldurun; WhatsApp'ta mesaj hazır açılır (göndermeden önce düzenleyebilirsiniz) ya da doğrudan e-posta ile gönderebilirsiniz. Bu sayfanın konusu mesaja otomatik eklenir.

Editörün notu: Yaş ve kısa bir cümle yeterli; tıbbi terim kullanmanız gerekmez. Fotoğraf göndermeyin — gerekirse hekim güvenli kanaldan ister. Yazdıklarınız yalnızca siz gönderdiğinizde iletilir; bu sayfa hiçbir bilgiyi kaydetmez.

Doğrudan iletişimYanıt hekimden gelir
Kimin için?
Hazır sorular:

Mesajınız sunucuya kaydedilmez; WhatsApp/e-posta ile iletilir. Aydınlatma metni →

Gomauna Web Design and Development gomauna.com Prof. Dr. Ali Avanoğlu | 2026 © All Rights Reserved. SEO & GEO OPTIMIZED
WhatsApp Yol Haritası