Ağrı, Ateşli Enfeksiyon veya Taş Varsa: Belirtili UPJ Darlığında Karar

Belirtisiz bir hidronefrozda ameliyat, ileride olabilecek bir fonksiyon kaybını önlemek için yapılır; bu yüzden karar sayılarla ve seyirle tartılır. Belirtili tıkanıklıkta ise sorun bugün yaşanıyordur: çocuk ağrı çekiyor, enfeksiyon geçiriyor ya da taş oluşturuyordur.

Büyük çocuk ve ergende UPJ darlığı çoğu zaman aralıklı tıkanmayla kendini gösterir: bol sıvı ya da idrar artışı sonrası ani, şiddetli yan veya karın ağrısı, bulantı ve kusma; ataklar arasında çocuk bütünüyle sağlıklı görünür. Bu tabloya Dietl krizi denir ve apandisit ya da gastroenteritle (mide–bağırsak iltihabı) karıştırılabilir.

Hidronefrozlu böbrekte duran idrar enfeksiyona zemin hazırlar; ateşli enfeksiyon ise böbrek dokusunu tutan, iz bırakabilen bir enfeksiyondur. Bu nedenle UPJ darlığı zemininde ateşli idrar yolu enfeksiyonu cerrahi kararında ağır basan bir bulgudur.

Tıkalı pelviste idrarın durması taş oluşumunu kolaylaştırır; erişkin UPJ serilerinde yaklaşık %15–20 taş birlikteliği bildirilmiştir, çocukta daha seyrektir. Taş, hem belirtiye (ağrı, kanlı idrar, enfeksiyon) hem de karara etki eder.

Belirtili UPJ darlığında planlı ameliyat genellikle birkaç hafta içinde düzenlenir; kliniğimizde karar ve yöntem seçimi iki çocuk ürolojisi uzmanının ortak değerlendirmesiyle yapılır. Aşağıdaki durumlar ise planlı takvimi beklemez.

• Ateş (38 °C ve üzeri) ile birlikte yan veya karın ağrısı: enfekte tıkalı böbrek şüphesi, aynı gün değerlendirme.
• Şiddetli, geçmeyen yan ya da karın ağrısı, bulantı-kusma ile birlikte; mümkünse ağrı sırasında ultrason.
• Tek böbrek ya da iki taraflı hidronefrozda idrar miktarında azalma, şişlik, halsizlik.
• İdrar yolundan görünür kanama; beslenemeyen, uyuşuk bebek.
• Geçici stent ya da nefrostomi varken ateş, şiddetli ağrı, kanama ya da nefrostomi akımının durması.