Fowler–Stephens Orşiopeksi: Tek ve İki Aşamalı Uygulama

Testisin üç beslenme kaynağı vardır: böbrek düzeyinden gelen ana testis damarı, vas deferens boyunca seyreden deferansiyel damar ve gubernakulumdan (kılavuz bağ) gelen ince dallar. Ana damar kısa olduğunda testisi torbaya taşıyamaz; ancak diğer iki kaynak yeterince güçlüyse testis onlar üzerinden yaşayabilir.

Yöntemin iki biçimi vardır. Tek aşamalı uygulamada damar kesilir ve testis aynı seansta torbaya indirilir. İki aşamalı uygulamada ise ilk seansta yalnızca damar kesilir ya da klipslenir; testis yerinde bırakılır ve yaklaşık altı ay sonra ikinci seansta indirilir.

İlk seans tanısal laparoskopinin devamı olarak aynı anestezi altında yapılır. Testis yüksek karın içinde bulunup damarların torbaya yetmeyeceği anlaşıldığında, aileyle önceden konuşulmuş plan devreye girer.

• Ana testis damarı testisten mümkün olduğunca uzakta, yukarıda belirlenir; böylece testis yakınındaki yan bağlantılar korunur.
• Damar klipslenir, bağlanır ya da mühürlenerek kesilir. Testise, vas deferense ve çevresindeki peritona dokunulmaz.
• Girişler kapatılır; işlem çoğunlukla 30–45 dakika sürer ve çocuk aynı gün eve döner.

• Bu seansta testis serbestleştirilmez; bilinçli olarak yerinde bırakılır. Serbestleştirme yan dolaşımı bozabileceği için ikinci seansa saklanır.

Ara dönemde çocuk günlük yaşamına devam eder; özel bir kontrol ya da ilaç gerekmez. Yaklaşık altı ay sonra ikinci seans, çoğunlukla yine laparoskopik olarak planlanır.

• Laparoskopide testisin canlılığı ve boyutu değerlendirilir; yan dolaşımın yeterliliği testisin rengi ve dokusuyla görülür.
• Testis, vas deferens çevresindeki periton geniş bir üçgen hâlinde korunarak serbestleştirilir; bu periton yan damarları taşıyan yapıdır ve zedelenmemesi belirleyicidir.
• Gubernakulum bağlantıları, mümkünse damarları koruyarak ayrılır.
• Testis alt karın damarlarının iç tarafından, doğrudan torbaya inen kısa yoldan geçirilir.
• Torbada subdartos cep hazırlanır; testis gerginlik olmadan yerleştirilir ve girişler kapatılır.

• İkinci seans 60–90 dakika sürebilir; çocuk aynı gün ya da ertesi sabah eve döner. İlk günlerde girişlerde ve torbada hafif ağrı, şişlik ve morarma olağandır. Bizde her iki seans da iki çocuk ürolojisi uzmanı tarafından birlikte yapılır.

Başarı, testisin torbada ve canlı kalması olarak tanımlanır. Ele gelen testise göre risk daha yüksektir; en önemli olası sorun testis atrofisidir (yan dolaşımın yetmemesiyle testisin küçülmesi). Bu risk iki aşamalı uygulamada daha düşük olsa da sıfır değildir.

• Testis torbaya inmiş olsa bile karşı taraftan küçük kalabilir. Bu yüzden ikinci seanstan sonra ilk yıl içinde birkaç kez, ardından ergenliğe kadar yıllık kontrol yapılır; ergenlikte boyut, hormon düzeyleri ve gerekirse sperm analizi ile değerlendirme sürer. Ergenlikten itibaren kendi kendine muayene öğretilir; takip aynı ekipte erişkin ürolojisine devam eder.