İnmemiş Testis Muayenesi: Neye Bakılır, Nasıl Hazırlanılır?

İnmemiş testis (kriptorşidizm) değerlendirmesinde bütün planlama iki sorunun yanıtına dayanır: testis ele geliyor mu ve ele geliyorsa nerede? Bu iki yanıt, hangi ameliyatın gerekeceğinden ameliyatın nereden yapılacağına kadar yolun büyük bölümünü belirler.

Ailelerin ilk fark ettiği şey çoğunlukla torbanın iki yarısı arasındaki farktır: bir yarı dolu ve sarkık görünürken diğeri düz, küçük ve boş durur. Testis kasık kanalında kaldığında bu bölgede küçük bir kabarıklık dikkat çekebilir. Çift taraflı olgularda torbanın tamamı az gelişmiş görünür ve karşılaştıracak bir taraf olmadığı için fark daha geç anlaşılır.

• Bebekte görünüm tek başına tanı koydurmaz. Soğukta yukarı çekilen ya da bez ve yağ dokusunun arkasında kalan bir testis de boş torba izlenimi verebilir; tersine, banyoda torbada görülen bir testis gün içinde yukarıda durabilir. Bu yüzden internetteki fotoğraflarla karşılaştırma yapmak yanıltıcıdır; ayrımı sıcak bir odada yapılan muayene ortaya koyar.

Testis, kremaster kası denen ince bir kasın refleksiyle soğukta, korkuda ve dokunmada yukarı çekilir. Bu refleks bebeklikte zayıftır, iki yaş civarından okul çağına kadar güçlenir; bu yüzden aynı çocuk sabah muayenehanede 'inmemiş', akşam banyoda 'torbada' görülebilir.

Testis kasıkta ya da torbanın üstünde ele geliyorsa hekim birkaç şeyi birlikte değerlendirir. İlki testisin en aşağı indirilebildiği nokta ve orada kalıp kalmadığıdır; ikincisi boyutu ve kıvamı, özellikle karşı testisle karşılaştırılmasıdır. Küçük ve yumuşak bir testis, tek başına anlam taşımasa da izlemde not edilir.

• Testisin en aşağı indirilebildiği yer ve orada kalıp kalmadığı
• Boyut ve kıvam; karşı testisle karşılaştırma
• Normal iniş yolunda mı, ektopik konumda mı?
• Torba yarısının gelişimi
• Eşlik eden fıtık, hidrosel ya da penis anomalisi

Ele gelmeyen testiste muayene tanıyı bitirmez ama önemli ipuçları verir. Karşı testisin belirgin büyük olması, kayıp ya da işlevsiz bir testisin görevini üstlendiğine işaret edebilir; ancak bu tek başına karar verdirmez ve laparoskopi ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

• Bu noktada aileye çoğunlukla şu anlatılır: ultrason ya da MR sizi bir adım öne götürmeyecektir. Ele gelmeyen testiste kesin değerlendirme, çocuk uyurken tekrar muayene ve gerekiyorsa göbekten ince bir kamerayla karın içine bakılan tanısal laparoskopi (kapalı yöntem) ile yapılır. Bu adımlar aynı seansta ve aynı ekipçe planlanır.

Muayeneden önce bir araya getireceğiniz birkaç bilgi hekimin işini kolaylaştırır. Doğum haftası ve doğum ağırlığı, bebeklikte testislerin torbada görülüp görülmediği, daha önceki muayene ya da ultrason sonuçları ve ailede inmemiş testis öyküsü sorulacak sorulardır.