Orşiopeksi Nedir? İnmemiş Testis Ameliyatı Adım Adım

Orşiopeksi, inmemiş testisin çevre dokulardan serbestleştirilip torbaya (skrotum) indirilmesi ve orada sabitlenmesi ameliyatının adıdır; sözcük 'testis' ve 'sabitleme' anlamındaki iki kökten oluşur. İnmemiş testiste (kriptorşidizm) yapılan bütün ameliyatlar bu ortak amacı taşır: testisi torbaya indirmek ve orada kalıcı biçimde tutmak.

Yol ne olursa olsun ameliyat belirli bir sırayla ilerler. Aşağıdaki adımlar kasıkta ele gelen testis için standart akışı özetler; laparoskopik ve aşamalı ameliyatlarda ilk adımlar farklılaşır.

• Anestezi: Genel anestezi altında yapılır; çoğu merkezde ağrı kontrolü için bölgesel blok (kaudal ya da sinir bloğu) eklenir, böylece çocuk uyandığında ağrı azdır.
• Kesi: Kasıkta cilt kıvrımına gizlenen 2–3 cm'lik bir kesi yapılır; testis torbaya yakınsa tek kesi torbadan yapılabilir.
• Serbestleştirme: Testis ve sperm kordonu (damarlar ve vas deferens) çevre yapışıklıklardan ve gubernakulum adı verilen kılavuz bağdan ayrılır. Amaç kordonu gerginlik olmadan torbaya ulaşacak uzunluğa kavuşturmaktır.
• Fıtık kesesi: Testisle birlikte inen ve açık kalmış periton uzantısı (fıtık kesesi) kordondan ayrılır ve kapatılır. Bu adım hem uzunluk kazandırır hem ileride fıtık oluşmasını önler.
• Torbaya sabitleme: Torba cildinde küçük bir kesiyle cilt ile alttaki kas tabakası (dartos) arasında bir cep oluşturulur; testis bu subdartos cebe yerleştirilir. Testis çoğunlukla cebin darlığıyla yerinde tutulur; gerekirse ince, eriyen bir dikiş eklenir.
• Kapatma: Kesiler eriyen dikişlerle ve cilt altından kapatılır; genellikle dikiş aldırmak gerekmez.

• Bu adımlar arasında en belirleyici olan serbestleştirmedir. Kordonun yeterli uzunluğa ulaşması için karın arka duvarındaki damarlar yukarı doğru dikkatle izlenir; gerginlik testisin beslenmesini bozabileceği için 'zorla indirme' yapılmaz.

Tek taraflı ele gelen testiste ameliyat çoğunlukla 30–60 dakika sürer; çift taraflı ya da laparoskopik ameliyatlarda süre uzar. Çocuk genel anestezi altındadır ve hiçbir şey hissetmez.

İlk günlerde kasık ve torbada şişlik, hafif morarma ve hassasiyet beklenir. Ağrı çoğunlukla basit ağrı kesicilerle (parasetamol, gerekirse ibuprofen) kontrol edilir; bölgesel blok sayesinde ilk saatler genellikle rahat geçer.

Ele gelen testiste orşiopeksinin başarısı literatürde yüksektir; testis çoğu olguda torbada kalır ve beslenmesi bozulmaz. Riskler testis ne kadar yukarıdaysa o kadar artar.

• Karşılaşılabilecek başlıca durumlar testisin yeniden yükselmesi (yapışıklık ya da yetersiz serbestleştirme), testis atrofisi (damarların zorlanmasıyla küçülme), yara enfeksiyonu ve nadiren vas deferens yaralanmasıdır. Bunların çoğu erken fark edildiğinde çözülebilir; düzenli kontrol bu yüzden ameliyatın bir parçasıdır.