Böbrek Reflüsü (VUR) • Mesane ve bağırsak

İşeme Günlüğü, Üroflowmetri ve Biofeedback

Name: İşeme Günlüğü, Üroflowmetri ve Biofeedback
Creator: Prof. Dr. Ali Avanoğlu
Published: 2026-08-19

İşeme günlüğü, üroflowmetri (idrar akış ölçümü) ve kalan idrar ölçümü, mesanenin nasıl çalıştığını gösteren basit, ağrısız ve radyasyonsuz araçlardır. Böbrek reflüsü (vezikoüreteral reflü, VUR) olan çocukta işeme bozukluğunu ortaya koymak ve tedaviye yanıtı izlemek için kullanılır; biofeedback ise bulunan sorunu düzeltmenin özgül yoludur.

Kimin içinİşeme günlüğü, üroflowmetri ya da biofeedback önerilen çocukların aileleri

Okuma≈4 dk

YazanProf. Dr. Ali AvanoğluGüncelleme19 Ağustos 2026

Bu sayfa böbrek reflüsü tedavisinin bir parçasıdırTedavinin bütününü ana sayfada okuyun

dolu bağırsak mesaneyi sıkıştırır; düzenli boşaltımda mesane rahat dolar

01 · 48 saatlik işeme günlüğü nasıl tutulur?02 · Üroflowmetri: idrar akış eğrisi ne anlatır?03 · Kalan idrar ölçümü 04 · Biofeedback seansları nasıl ilerler?

Kısaca4 madde

48 saatlik işeme günlüğü nasıl tutulur?: İşeme günlüğü, mesanenin gerçek yaşamdaki davranışının kaydıdır ve muayenehanede sorulan sorulardan çok daha güvenilirdir.
Üroflowmetri: idrar akış eğrisi ne anlatır?: Üroflowmetri, çocuğun özel bir klozete ya da huniye işemesiyle akış hızının saniye saniye kaydedildiği tetkiktir.
Kalan idrar ölçümü: İşemeden hemen sonra ultrasonla mesanede kalan idrarın ölçülmesi, tam boşalmanın en doğrudan göstergesidir.
Biofeedback seansları nasıl ilerler?: Biofeedback, çocuğun pelvik taban kaslarını fark etmesini ve işeme sırasında gevşetmesini öğreten özgül üroterapi yöntemidir.

48 saatlik işeme günlüğü nasıl tutulur?

İşeme günlüğü, mesanenin gerçek yaşamdaki davranışının kaydıdır ve muayenehanede sorulan sorulardan çok daha güvenilirdir. Uluslararası Çocuk Kontinans Derneği (ICCS) en az 48 saatlik kayıt önerir; iki gün ardışık olmak zorunda değildir, genellikle hafta sonu iki gün seçilir.

İki gün (ardışık olmak zorunda değil), tercihen okul dışı
Her işeme: saat, mililitre
Her içecek: saat, miktar
Kaçırma: saat, ıslaklık derecesi, sıkışma var mı?
Dışkılama: saat, Bristol tipi
Çocuk her zamanki düzeninde; 'iyi görünmek' için değişiklik yapılmaz

Metnin tamamını oku

Kayıt için evde bir ölçekli kap (bebek biberonu ya da mutfak ölçeği) yeterlidir. Her işemede saat ve miktar; içilen her sıvının saati ve miktarı; kaçırma olduysa saati, miktarı (nem, çamaşırı ıslatma, dış giysiye taşma) ve sıkışma eşlik edip etmediği yazılır. Dışkılama saatleri ve dışkı kıvamı (Bristol ölçeği) aynı çizelgeye eklenir; gece kaçırma sorgulanıyorsa buna 7–14 gecelik ayrı bir ıslak–kuru takvim eklenir.
Günlükten günlük işeme sayısı, en büyük işeme hacmi (beklenen mesane kapasitesiyle karşılaştırılır; çocuklarda kaba beklenen kapasite [yaş + 1] × 30 mL formülüyle hesaplanır), sıvı dağılımı ve kaçırma örüntüsü okunur. Ailelerin en sık yaptığı hata çocuğu o iki günde 'iyi davranmaya' yönlendirmektir; günlüğün değeri her zamanki düzeni yansıtmasındadır.

Üroflowmetri: idrar akış eğrisi ne anlatır?

Üroflowmetri, çocuğun özel bir klozete ya da huniye işemesiyle akış hızının saniye saniye kaydedildiği tetkiktir. Sonda yok, radyasyon yok; tek gereken çocuğun mesanesinin yeterince dolu ve kendisinin sakin olmasıdır. Az miktarda ya da tuvalet ortamına yabancılık nedeniyle 'zorlama' bir işeme yanıltıcı olabileceğinden çoğu zaman iki–üç ölçüm yapılır.

Metnin tamamını oku

Eğrinin biçimi mesane–çıkış uyumunu gösterir. Çan biçimli eğri normaldir. Kule biçimli, kısa ve çok yüksek eğri aşırı aktif mesaneyi düşündürür. Kesik kesik (staccato) eğri, işeme sırasında pelvik tabanın kasıldığı disfonksiyonel işemenin işaretidir. Parçalı–duraklamalı eğri (akışın sıfıra inip yeniden başlaması) az kasılan mesaneyi ve ıkınarak işemeyi, uzun ve düz (plato) eğri ise idrar yolunda darlık ya da valv gibi bir çıkış engelini akla getirir.
Aynı seansta pelvik taban kaslarına yapıştırılan yüzeyel elektrotlarla (üroflov-EMG) işeme sırasında kasların gevşeyip gevşemediği de görülebilir; bu, disfonksiyonel işemenin en pratik doğrulama yoludur. Eğri tek başına tanı koymaz; günlük ve kalan idrarla birlikte yorumlanır.

Kalan idrar ölçümü

İşemeden hemen sonra ultrasonla mesanede kalan idrarın ölçülmesi, tam boşalmanın en doğrudan göstergesidir. Ölçüm işemeden sonraki ilk birkaç dakika içinde yapılmalıdır; gecikince böbreklerden gelen yeni idrar sonucu yükseltir.

Metnin tamamını oku

Çocuklarda tek bir yüksek değer tanı koymaz; ICCS ölçütleri yaşa ve mesane kapasitesine göre eşikler kullanır ve tekrarlayan ölçümlerde anlamlı miktarda (kabaca 20 mL'nin ya da kapasitenin yaklaşık yüzde 10–20'sinin üzerinde) kalan idrar 'yetersiz boşalma' olarak kabul edilir. Reflülü çocukta kalan idrar hem enfeksiyon riski hem de üroterapiye (işeme alışkanlığı eğitimi) yanıtın izlenmesi için tekrar tekrar ölçülür.
Aynı ultrasonda mesane duvar kalınlığı ve rektum çapı da değerlendirilir; kalın duvar uzun süreli yüksek basıncın, geniş rektum ise kabızlığın işaretidir.

Biofeedback seansları nasıl ilerler?

Biofeedback, çocuğun pelvik taban kaslarını fark etmesini ve işeme sırasında gevşetmesini öğreten özgül üroterapi yöntemidir. Standart üroterapiye yeterli yanıt vermeyen, kesik eğrisi ve kalan idrarı süren çocuklarda kullanılır.

Metnin tamamını oku

Seansta kalça çevresine yapıştırılan yüzeyel elektrotlar kas etkinliğini ekrana aktarır; çocuk gevşediğinde ekrandaki oyun ilerler (balık yüzer, uçak alçalır), kasıldığında durur. Böylece görülmeyen bir kası oyunla kontrol etmeyi öğrenir. Genellikle haftada bir ya da iki haftada bir, 30–45 dakikalık seanslar halinde toplam 6–10 seans planlanır; her seansın sonunda üroflov-EMG ile ilerleme kontrol edilir ve evde uygulanacak gevşeme–oturuş alıştırmaları verilir.
Literatürde biofeedback ile disfonksiyonel işemede eğrinin normalleşmesi, kalan idrarın azalması ve idrar yolu enfeksiyonu tekrarının düşmesi çocukların büyük bölümünde bildirilmiştir; birlikte reflüsü olan çocuklarda reflünün gerilediği seriler de vardır. Yaklaşık beş–altı yaşından itibaren, oyunu anlayan ve iş birliği yapan her çocukta uygulanabilir. Bizde bu değerlendirme ve seanslar, reflü takibini yürüten aynı çocuk ürolojisi ekibinin gözetiminde planlanır.

Bu konuda video

Tüm rehber (14) →

Sık sorulanlar

Üroflowmetri için özel hazırlık gerekir mi?

Ağır bir hazırlık yoktur. Çocuğun tetkikten 1–2 saat önce su içmesi ve tuvaletini tutması, gelirken sıkışmış ama rahatsız olmayacak kadar dolu olması yeterlidir. Ölçüm sonrasında ultrasonla kalan idrar bakılacağı için işemeyi hemen ardından yapılır.

İşeme günlüğünde miktarları ölçmek zorunda mıyız?

Evet; en büyük işeme hacmi ve gün içi dağılım ancak ölçümle görülür. Ölçekli bir kap ya da mutfak ölçeği yeterlidir. Okulda ölçüm mümkün değilse yalnız saat yazılır; hafta sonu iki günün seçilmesi bu sorunu büyük ölçüde çözer.

Biofeedback acı verir mi, çocuğum korkar mı?

Ağrısızdır; elektrotlar cilde yapıştırılır, hiçbir şey vücuda girmez. Çocuklar seansları çoğunlukla oyun olarak yaşar. Zorluk, çocuğun yönergeleri anlaması ve düzenli gelmesidir; bu yüzden genellikle okul çağında planlanır.

Bu tetkikler VCUG'nin (sondalı filmin) yerine geçer mi?

Hayır. Üroflowmetri ve kalan idrar mesanenin nasıl çalıştığını, VCUG ise reflünün varlığını ve derecesini gösterir. Birbirinin yerine değil, birbirini tamamlayıcı tetkiklerdir; reflülü çocukta mesane değerlendirmesi tedavi kararını biçimlendirir.

Prof. Dr. Ali Avanoğlu'nun bu konudaki yayınları · 2

Tiryaki S, Tekin A, Avanoglu A, et al. (2022). A pilot study assessing average detrusor pressure garnered from area under a urodynamic curve: Evaluation of clinical outcomes. Journal of pediatric urology. PubMed ↗
Sözübir S, Celik A, Emir N, et al. (2005). Consistency of urodynamic parameters in children with detrusor instability: how many times should the bladder be filled? Urologia internationalis. PubMed ↗

←Önceki • Mesane ve bağırsakİşeme Bozukluğu, Sıkışma, İdrar Kaçırma ve VUR

İlgili sayfalarTüm dizin →

Mesane ve bağırsakÜroterapi: Zamanlı İşeme, Sıvı ve Tuvalet AlışkanlıklarıÜroterapi, çocuğun mesanesini doğru zamanda, doğru biçimde ve tam boşaltmayı yeniden öğrenmesini sağlayan, ilaçsız ve girişimsiz bir eğitim programıdır. Böbrek reflüsü (vezikoüreteral reflü, VUR) ile birlikte işeme bozukluğu ya da kabızlığı olan çocukta tedavinin ilk basamağıdır ve etkisini haftalar içinde göstermeye başlar.Mesane ve bağırsakİşeme Bozukluğu, Sıkışma, İdrar Kaçırma ve VURGündüz idrar kaçırma, ani sıkışma ve tutma manevraları çocukta işeme bozukluğunun en görünür işaretleridir. Böbrek reflüsü (vezikoüreteral reflü, VUR) olan çocukta bu belirtiler yalnızca sosyal bir sorun değildir: mesanedeki yüksek basınç ve kalan idrar enfeksiyonu ve reflünün sürmesini besler. Bu sayfa 'idrar kaçırma' ile 'idrar kaçağı (reflü)' arasındaki farkı ve tedavi yaklaşımını açıklar.Mesane ve bağırsakMesane–Bağırsak Disfonksiyonu (BBD) Nedir, Reflüyü Nasıl Etkiler?Mesane–bağırsak disfonksiyonu (BBD), tuvalet eğitimini tamamlamış çocukta işeme sorunlarının kabızlıkla iç içe geçtiği bir tablodur. Böbrek reflüsü (vezikoüreteral reflü, VUR) olan çocuklarda BBD hem idrar yolu enfeksiyonu tekrarını artırır hem de reflünün düzelmesini geciktirir; bu yüzden reflü tedavisine karar vermeden önce aranır ve tedavi edilir.Mesane ve bağırsakKabızlık İdrar Yolu Enfeksiyonu ve Reflü Yapar mı?Kabızlık, çocukta idrar yolu enfeksiyonunun en sık gözden kaçan nedenlerinden biridir ve böbrek reflüsü (vezikoüreteral reflü, VUR) olan çocukta enfeksiyon tekrarını artırır, reflünün düzelmesini geciktirir. Bu sayfa kabızlığın nasıl tanındığını, mesaneyi nasıl etkilediğini ve nasıl tedavi edildiğini anlatır.

Böbrek Reflüsü (VUR) konu kümeleriAna tedavi sayfası →

Temel bilgiler 6 Tanı ve değerlendirme 6 Yaşa göre ve özel durumlar 5 Mesane ve bağırsak 5 Tedavi yolları 10 Böbrek sağlığı ve enfeksiyon 5 İşlem sonrası ve takip 6

Hekime ulaşın

Size en uygun böbrek reflüsü değerlendirmesiyle hekime ulaşmak ister misiniz?

İki yol var. Hekimin sizi görmeden önce durumunuzu bilerek yanıt vermesini isterseniz önce kısa değerlendirmeyi yapın; sorunuz kısaysa doğrudan yazın. İki yol da aynı ekibe ulaşır.

1 Önce durumumu değerlendireyimÖnerilen Yol Haritası 2 dakikada birkaç soru sorar, anatomik şemayla yanıtlarınızı toplar ve hazır bir özet üretir. Sonunda özet WhatsApp mesajınıza eklenir — hekim durumunuzu bilerek yanıtlar. Yol Haritasını başlat

2 Doğrudan yazayım Yandaki formu doldurun; WhatsApp'ta mesaj hazır açılır (göndermeden önce düzenleyebilirsiniz) ya da doğrudan e-posta ile gönderebilirsiniz. Bu sayfanın konusu mesaja otomatik eklenir.

Editörün notu: Yaş ve kısa bir cümle yeterli; tıbbi terim kullanmanız gerekmez. Fotoğraf göndermeyin — gerekirse hekim güvenli kanaldan ister. Yazdıklarınız yalnızca siz gönderdiğinizde iletilir; bu sayfa hiçbir bilgiyi kaydetmez.

Doğrudan iletişimYanıt hekimden gelir

Adınız * Telefon *

E-posta (isteğe bağlı)

Ülke * Şehir *

Kimin için?

Çocuğum için Kendim için

Yaş

Kısaca durumunuz

Hazır sorular:

Bu sayfanın konusunu mesaja ekle: İşeme Günlüğü, Üroflowmetri ve Biofeedback

Mesajınız sunucuya kaydedilmez; WhatsApp/e-posta ile iletilir. Aydınlatma metni →