Çift Taraflı Ele Gelmeyen Testis: Hormonal ve Genetik Değerlendirme

İnmemiş testis olgularının yaklaşık üçte biri çift taraflıdır; ancak iki testisin de ele gelmemesi bunun içinde daha küçük bir gruptur ve ayrı bir dikkat gerektirir. Tek taraflı ele gelmeyen testiste karşı testis sağlıklıysa hormonal denge korunur; iki tarafta da testis ele gelmiyorsa bu güvence yoktur.

Amaç, çalışan testis dokusunun varlığını kan testleriyle göstermektir. Testis iki hücre grubuyla hormon üretir: Leydig hücreleri testosteron, Sertoli hücreleri ise inhibin B ve AMH (anti-Müllerian hormon) salgılar. Bu hormonların ölçülebilir olması, bir yerde testis dokusunun bulunduğuna güçlü biçimde işaret eder.

• Testosteron, LH, FSH (mini puberte döneminde bazal; sonrasında hCG uyarısıyla)
• İnhibin B ve AMH: Sertoli hücre varlığının doğrudan göstergesi
• Gerekirse elektrolitler ve adrenal hormonlar (bazı DSD tablolarında)
• Karyotip ve gerektiğinde ek genetik incelemeler

İki testis de ele gelmiyorsa, özellikle penis yapısında farklılık ya da hipospadias eşlik ediyorsa, kromozom analizi (karyotip) yapılır. Bu adımın amacı aileyi korkutmak değil, nadir ama önemli tabloları erken yakalamaktır. Olguların büyük çoğunluğunda karyotip beklenen biçimde (46,XY) sonuçlanır ve tablo 'yalnızca inmemiş testis' olarak kalır.

Tek taraflı olguda önerilmeyen görüntüleme, çift taraflı ele gelmeyen testiste sınırlı bir rol kazanabilir: karın ve pelvis ultrasonu iç üreme yapılarını değerlendirmek için istenebilir. Ancak testisleri 'aramak' için ultrason ya da MR yine güvenilir değildir; kesin yanıt laparoskopiyle alınır.

Çift taraflı olgularda erken ameliyat daha da önemlidir; çünkü üreme potansiyeli iki testisin de sıcak ortamda geçirdiği süreyle doğrudan ilişkilidir. Tek taraflı öyküde babalık oranı topluma yakınken çift taraflı öyküde belirgin düşer; kılavuzların önerdiği 6–12 ay penceresi bu grupta özenle korunmalıdır.