İçeriğe atla
Prof. Dr. Ali Avanoğlu
Böbrek Reflüsü (VUR) Tedavisi — Çift Toplayıcı Sistem (Çift Böbrek), Üreterosel ve VUR
Böbrek Reflüsü (VUR) • Yaşa göre ve özel durumlar

Çift Toplayıcı Sistem (Çift Böbrek), Üreterosel ve Böbrek Reflüsü

Halk dilinde 'çift böbrek' denen çift toplayıcı sistemde (duplikasyon) bir böbrekten mesaneye iki ayrı idrar kanalı iner ve bu düzen böbrek reflüsünü (vezikoüreteral reflü, VUR) belirli bir örüntüyle birlikte getirir: alt yarının kanalı reflü yapar, üst yarının kanalı ise üreterosel ya da ektopik ağızla tıkanır. Bu sayfada anatomiyi, düzelme beklentisini ve tedavi seçeneklerini anlatıyoruz.

Kimin içinUltrasonda çift toplayıcı sistem, üreterosel ya da ektopik üreter saptanan ve reflüsü olan çocukların aileleri
Okuma≈5 dk
YazanProf. Dr. Ali AvanoğluGüncelleme
Bu sayfa böbrek reflüsü tedavisinin bir parçasıdırTedavinin bütününü ana sayfada okuyun
SAĞSOL
derece III
01 · Çift toplayıcı sistem (çift böbrek) nedir?02 · Weigert-Meyer kuralı: hangi yarı ne yapar?03 · Tanı: ultrason, VCUG ve DMSA birlikte okunur04 · Düzelme beklentisi: neden daha düşük?05 · Cerrahi seçenekler: hangisi, ne zaman?
Kısaca5 madde
  • Çift toplayıcı sistem (çift böbrek) nedir?: Çift toplayıcı sistem, böbreğin idrarı toplayan havuz ve kanal sisteminin gelişim sırasında ikiye ayrılmasıdır; halk arasında 'çift böbrek' denir ancak ortada iki…
  • Weigert-Meyer kuralı: hangi yarı ne yapar?: Tam duplikasyonda iki kanalın mesaneye açılış yerleri rastgele değildir; Weigert-Meyer kuralı olarak bilinen düzene göre böbreğin alt yarısının (alt pol) üreteri…
  • Tanı: ultrason, VCUG ve DMSA birlikte okunur: Çift sistemde ilk ipucunu çoğunlukla ultrason verir: böbreğin üst yarısında genişleme, iki ayrı havuz görünümü, mesane içinde ince duvarlı kese (üreterosel)…
  • Düzelme beklentisi: neden daha düşük?: Tam duplikasyonla birlikte olan alt pol reflüsünde kendiliğinden düzelme, tekli sistemdeki aynı dereceye göre daha düşük bildirilir; çünkü sorun yalnızca tünelin…
  • Cerrahi seçenekler: hangisi, ne zaman?: Çift sistemde tedavi, alt polün reflüsü, üst polün tıkanıklığı ve üst polün işlevi birlikte tartılarak seçilir; tek bir doğru yöntem yoktur, çocuğun anatomisine göre…
01

Çift toplayıcı sistem (çift böbrek) nedir?

Çift toplayıcı sistem, böbreğin idrarı toplayan havuz ve kanal sisteminin gelişim sırasında ikiye ayrılmasıdır; halk arasında 'çift böbrek' denir ancak ortada iki ayrı böbrek değil, iki toplayıcı bölümü olan tek bir böbrek vardır.

Metnin tamamını oku
  • Toplumda yaklaşık %1 oranında görülür ve çoğu zaman rastlantısal, sorunsuz bir bulgudur. İki kanal mesaneye ulaşmadan birleşiyorsa 'kısmi (inkomplet)', mesaneye iki ayrı ağızla açılıyorsa 'tam (komplet)' duplikasyondan söz edilir. Reflü ve tıkanıklık sorunları esas olarak tam duplikasyonda ortaya çıkar; kısmi duplikasyonda kanalların birleşme yerinde idrarın iki kanal arasında gidip gelmesi (yo-yo reflü) nadiren yakınma yapar.
  • Çift sistem, anne karnındaki ultrasonda böbrek genişlemesi ya da mesane içinde kist görünümü (üreterosel) ile, sonrasında ise ateşli idrar yolu enfeksiyonu ya da kız çocuğunda sürekli ıslaklık ile fark edilir. Bulgu, böbrek reflüsünün nedenini ve tedavi yolunu değiştirdiği için tanıda ayrıca önemlidir.
02

Weigert-Meyer kuralı: hangi yarı ne yapar?

Tam duplikasyonda iki kanalın mesaneye açılış yerleri rastgele değildir; Weigert-Meyer kuralı olarak bilinen düzene göre böbreğin alt yarısının (alt pol) üreteri mesaneye daha yukarı ve dışta, üst yarısının (üst pol) üreteri ise daha aşağı ve içte açılır.

Metnin tamamını oku
  • Bu düzenin klinik sonucu iki yönlüdür. Alt pol üreterinin ağzı yukarıda ve yanda kaldığı için mesane duvarındaki tüneli kısadır ve kapak işlevi zayıftır; böbrek reflüsü bu nedenle çoğunlukla alt polde görülür. Üst pol üreteri ise mesanenin daha aşağısına, mesane boynuna ya da mesane dışına (kızlarda üretra, vajina; erkeklerde prostatik üretra) açılabilir; buna ektopik üreter denir. Üst pol üreterinin mesane içindeki ağzı balon gibi genişleyip kistik bir kese oluşturmuşsa buna üreterosel adı verilir; üreterosel hem üst polü tıkar hem de yanındaki alt pol ağzının tünelini bozarak reflüyü artırabilir.
  • Üst pol dokusu bu tıkanıklık nedeniyle sıklıkla az gelişmiştir (displazi) ve DMSA'da (böbrek sintigrafisinde) düşük işlev gösterir; alt pol ise reflü ve enfeksiyonla skar (böbrekte kalıcı iz) riski taşır. Aynı böbrekte iki farklı sorunun bir arada olması, tedaviyi tek bir kalıba sığdırmayı güçleştirir.
03

Tanı: ultrason, VCUG ve DMSA birlikte okunur

Çift sistemde ilk ipucunu çoğunlukla ultrason verir: böbreğin üst yarısında genişleme, iki ayrı havuz görünümü, mesane içinde ince duvarlı kese (üreterosel) ya da mesane arkasında genişlemiş üreter.

Metnin tamamını oku
  • VCUG (işeme sistoüretrografisi, halk dilinde 'sondalı film') reflünün hangi polde ve hangi derecede olduğunu gösterir; alt pol reflüsünde böbreğin yalnızca alt bölümünün dolduğu, kaliks sayısının azaldığı 'sarkık zambak' görünümü tipiktir. Üreterosel VCUG'de mesane içinde dolma kusuru olarak seçilir; ektopik üreterde reflü mesane dışına açılan bir kanala doğru da olabilir. DMSA her iki polün ayrı ayrı işlevini ve skarını ölçer; üst polün işlevinin korunup korunmadığı cerrahi kararının en belirleyici verisidir.
  • Kız çocuğunda tuvalet eğitimi tamamlandığı halde gündüz–gece süren, damla damla ıslaklık ektopik üreteri düşündürür; bu, idrar kaçırmanın (enürezisin) alışılmış biçiminden farklıdır ve görüntülemeyle araştırılmalıdır.
04

Düzelme beklentisi: neden daha düşük?

Tam duplikasyonla birlikte olan alt pol reflüsünde kendiliğinden düzelme, tekli sistemdeki aynı dereceye göre daha düşük bildirilir; çünkü sorun yalnızca tünelin kısalığı değil, ağzın yerleşimidir ve büyümeyle bu yerleşim değişmez.

Metnin tamamını oku
  • Yine de düşük dereceli (I–II) alt pol reflüsünde ilk yıllarda düzelme görülebilir; bu nedenle enfeksiyon geçirmeyen, böbrek işlevi korunmuş küçük çocukta izlem ve gerekiyorsa koruyucu antibiyotik (CAP) yine ilk seçenektir. Yüksek dereceli, genişlemiş alt pol reflüsünde ya da üreterosel eşlik ettiğinde düzelme beklentisi belirgin biçimde azalır ve tedavi planı daha erken kurulur.
  • Kılavuzlar çift sistem, üreterosel ve ektopik üreteri reflü tedavisinde 'anatomik anomali' başlığında sayar ve bu durumu düzeltici tedaviye yönlendiren etmenlerden biri olarak kabul eder.
05

Cerrahi seçenekler: hangisi, ne zaman?

Çift sistemde tedavi, alt polün reflüsü, üst polün tıkanıklığı ve üst polün işlevi birlikte tartılarak seçilir; tek bir doğru yöntem yoktur, çocuğun anatomisine göre bir yol vardır.

Metnin tamamını oku
  • Endoskopik enjeksiyon (Deflux) çift sistemde de uygulanabilir; ancak başarı tekli sisteme göre daha düşük bildirilir ve daha sık tekrar gerektirir; düşük–orta dereceli alt pol reflüsünde ve aile günübirlik girişimi yeğliyorsa makul bir ilk adımdır. Üreterosel varsa ilk basamak çoğunlukla sistoskopla üreteroselin delinmesi (endoskopik insizyon) olur; bu tıkanıklığı hemen çözer, ancak sonrasında üst pole yeni reflü gelişebilir ve olguların bir bölümünde ikinci bir işlem gerekir. Kalıcı düzeltme gerektiğinde iki üreter tek bir kılıf içinde ilerlediğinden birlikte yeniden ağızlaştırılır (ortak kılıf üreter reimplantasyonu); alt polün üreteri üst polün üreterine ağızlaştırılarak tek kanala indirgenebilir (üreteroüreterostomi ya da piyeloüreterostomi). Üst pol işlevsizse ve enfeksiyon ya da ıslaklık kaynağıysa üst polün ve üreterinin çıkarılması (üst pol heminefrektomi; açık ya da laparoskopik) seçenektir.
  • Bizde bu kararlar iki çocuk ürolojisi uzmanının ortak değerlendirmesiyle, DMSA'daki pol işlevleri, reflü derecesi, enfeksiyon öyküsü ve çocuğun yaşı bir arada okunarak verilir; endoskopik girişimler ve reimplantasyon aynı ekipçe yapıldığından basamaklar arasında hekim değişmez.
Bu konuda video
Tüm rehber (14) →
Sık sorulanlar
Çift böbrek hastalık mıdır, çocuğum tek böbrekli mi sayılır?
Hayır. Çift toplayıcı sistem bir gelişim varyantıdır; ortada iki bölümü olan tek bir böbrek vardır ve karşı taraf ayrıca mevcuttur. Çoğu çocukta hiç sorun çıkarmaz; sorun yalnızca reflü, üreterosel ya da ektopik ağız eşlik ettiğinde ortaya çıkar.
Alt pol reflüsü kendiliğinden geçer mi?
Düşük derecede geçebilir; ancak tekli sisteme göre olasılık daha düşüktür, çünkü ağzın yerleşimi büyümeyle değişmez. Enfeksiyon geçirmeyen küçük çocukta izlem yine ilk seçenektir; yüksek derece ya da üreterosel varsa tedavi planı daha erken kurulur.
Üreterosel mutlaka ameliyat gerektirir mi?
Tıkanıklık ve enfeksiyona yol açan üreteroselde çoğunlukla girişim gerekir; ilk adım sıklıkla sistoskopla delme (insizyon) gibi küçük bir işlemdir. Sonrasında reflü gelişirse ya da üst pol işlevsizse ikinci bir planlama yapılabilir. Küçük ve sorunsuz üreteroseller izlenebilir.
Kızımda sürekli ıslaklık var, tuvalet eğitimi tamam; ilgisi olabilir mi?
Evet. Tuvalet eğitimine karşın gece–gündüz süren, damla biçiminde ıslaklık ektopik üreteri düşündürür; üst polün üreteri mesane dışına açılıyor olabilir. Bu, alışılmış idrar kaçırmadan farklıdır ve ultrason ile gerekirse MR ürografiyle araştırılmalıdır.
←Önceki • Yaşa göre ve özel durumlarSekonder VUR: Nörojen Mesane ve Posterior Üretral Valv
İlgili sayfalarTüm dizin →
Tanı ve değerlendirmeAnne Karnında Böbrek Genişlemesi (Antenatal Hidronefroz) ve VURGebelik ultrasonunda 'böbrekte genişleme' ya da 'böbrek büyümesi' sözünü duymak aileyi kaygılandırır; oysa antenatal hidronefrozun büyük bölümü geçicidir ve doğumdan sonra kendiliğinden geriler. Yine de bu bebeklerin yaklaşık %10–20'sinde böbrek reflüsü (vezikoüreteral reflü, VUR) bulunur. Bu sayfada genişlemenin ne anlama geldiğini, doğumdan sonra hangi tetkikin ne zaman yapıldığını anlatıyoruz.Temel bilgilerBöbrek Reflüsü Neden Olur? Primer ve Sekonder VURBöbrek reflüsü (vezikoüreteral reflü, VUR), üreterin mesane duvarı içinden geçtiği tünelin kapak görevini yeterince yapamamasından kaynaklanır. Çocukların çoğunda bu tünel doğuştan kısadır (primer VUR); daha az bir bölümünde ise mesanedeki yüksek basınç kapağı zorlar (sekonder VUR). Bu ayrım, tedavinin nereden başlayacağını belirler.Tedavi yollarıÜreter Reimplantasyonu (Antireflü Ameliyat): Cohen, Lich-GregoirÜreter reimplantasyonu, böbrek reflüsünde (vezikoüreteral reflü, VUR) üreterin mesaneye yeniden ve daha uzun bir tünelle ağızlaştırılmasıdır. Başarı oranı en yüksek olan bu ameliyat literatürde yaklaşık %95–98 başarıyla reflüyü ortadan kaldırır. Bu sayfada ameliyatın ilkesini, kullanılan teknikleri, olası sorunları ve hastane sürecini anlatıyoruz.Tedavi yollarıEndoskopik Enjeksiyon (Deflux / Subüreterik Dolgu) TedavisiEndoskopik enjeksiyon, böbrek reflüsünü (vezikoüreteral reflü, VUR) kesisiz, günübirlik bir işlemle düzeltmeyi hedefleyen tedavidir. Sistoskopla mesaneye girilir ve üreter ağzının altına dolgu maddesi (Deflux) verilerek kapak işlevi güçlendirilir. Bu sayfada işlemin nasıl yapıldığını, dereceye göre başarı oranlarını ve sınırlarını anlatıyoruz.
Böbrek Reflüsü (VUR) konu kümeleriAna tedavi sayfası →
Temel bilgiler 6Tanı ve değerlendirme 6Yaşa göre ve özel durumlar 5Mesane ve bağırsak 5Tedavi yolları 10Böbrek sağlığı ve enfeksiyon 5İşlem sonrası ve takip 6
Hekime ulaşın

Size en uygun böbrek reflüsü değerlendirmesiyle hekime ulaşmak ister misiniz?

İki yol var. Hekimin sizi görmeden önce durumunuzu bilerek yanıt vermesini isterseniz önce kısa değerlendirmeyi yapın; sorunuz kısaysa doğrudan yazın. İki yol da aynı ekibe ulaşır.

1 Önce durumumu değerlendireyimÖnerilen Yol Haritası 2 dakikada birkaç soru sorar, anatomik şemayla yanıtlarınızı toplar ve hazır bir özet üretir. Sonunda özet WhatsApp mesajınıza eklenir — hekim durumunuzu bilerek yanıtlar. Yol Haritasını başlat
2 Doğrudan yazayım Yandaki formu doldurun; WhatsApp'ta mesaj hazır açılır (göndermeden önce düzenleyebilirsiniz) ya da doğrudan e-posta ile gönderebilirsiniz. Bu sayfanın konusu mesaja otomatik eklenir.

Editörün notu: Yaş ve kısa bir cümle yeterli; tıbbi terim kullanmanız gerekmez. Fotoğraf göndermeyin — gerekirse hekim güvenli kanaldan ister. Yazdıklarınız yalnızca siz gönderdiğinizde iletilir; bu sayfa hiçbir bilgiyi kaydetmez.

Doğrudan iletişimYanıt hekimden gelir
Kimin için?
Hazır sorular:

Mesajınız sunucuya kaydedilmez; WhatsApp/e-posta ile iletilir. Aydınlatma metni →

Gomauna Web Design and Development gomauna.com Prof. Dr. Ali Avanoğlu | 2026 © All Rights Reserved. SEO & GEO OPTIMIZED
WhatsApp Yol Haritası